Cofrestru a rheoli busnes bwyd

Wrth sefydlu neu redeg busnes bwyd, mae'n rhaid i chi sicrhau eich bod chi'n dilyn y gofynion cyfreithiol perthnasol. Bydd angen i chi gofrestru'ch busnes a meddu ar y trwyddedau priodol i redeg eich busnes.
Diweddarwyd ddiwethaf

Cofrestru

Wrth gofrestru'ch busnes bwyd, mae'n rhaid i chi wneud hynny gyda'r awdurdod lleol o leiaf 28 diwrnod cyn masnachu neu cyn i'r gweithgarwch bwyd ddechrau. Mae'r ffurflen gofrestru yn gofyn am fanylion sylfaenol eich busnes bwyd, gan gynnwys y cyfeiriad a'r gweithgarwch bwyd dan sylw. Mae cofrestru yn rhad ac am ddim.

Os ydych chi'n masnachu yn barod ac heb gofrestru, mae gofyn i chi gofrestru cyn gynted â phosibl.

Mae'n rhaid i chi 

  • sicrhau bod gan eich awdurdod lleol wybodaeth gyfredol am eich safle bob amser
  • dweud wrth eich awdurdod lleol os ydych chi'n bwriadu gwneud unrhyw newidiadau sylweddol i'ch busnes 

Os ydych chi'n gweithredu mwy nag un safle, mae angen i chi gofrestru pob un ohonynt gyda'r awdurdodau lleol y maent wedi'u lleoli ynddynt. 

Os ydych chi'n trin cynhyrchion sy'n deillio o anifeiliaid, fel cig, ac rydych chi'n cyflenwi busnesau bwyd eraill, efallai y bydd angen i chi gael eich cymeradwyo. Siaradwch â’ch awdurdod lleol i gael rhagor o wybodaeth.

Dylai cwmnïau sy'n ymwneud â dosbarthu bwyd neu gyflenwi bwyd sy'n gweithredu o swyddfa hefyd gofrestru fel busnesau bwyd. Mae hyn yn berthnasol hyd yn oed os na chaiff bwyd ei gadw yn yr adeilad.

Mae angen i chi hefyd gofrestru os ydych chi'n gweithredu gwefan sy'n trefnu cludo bwyd. 

Ar ôl cofrestru, efallai y bydd swyddog awdurdodedig o'ch awdurdod lleol yn arolygu'ch safle.

Cofrestru'ch busnes bwyd

Cofrestru fel busnes gwarchodwr plant

Os ydych chi'n darparu bwyd gyda’ch busnes gwarchod plant, bydd y manylion y byddwch chi’n eu darparu i Ofsted hefyd yn cael eu defnyddio i’ch cofrestru fel busnes bwyd. 

Bydd eich manylion cofrestru ar gael i’ch awdurdod lleol ac ni fydd yn rhaid i chi gofrestru ar wahân fel busnes bwyd gyda’ch awdurdod lleol. Mae hyn yn golygu y gallwch chi gofrestru eich safle â gwasanaeth iechyd yr amgylchedd yrr awdurdod lleol, sy’n ofyniad cyfreithiol.

Gallwch chi gael arolygiad diogelwch bwyd ar ôl i chi gael eich cofrestru fel busnes bwyd. Byddai’r arolygiad yn cael ei gynnal gan awdurdod lleol eich busnes. Os oes angen arolygiad ar eich busnes gwarchod plant, bydd swyddog diogelwch bwyd yn cysylltu â chi i drefnu amser addas i ymweld.

Bydd y swyddog yn siarad am hylendid bwyd a diogelwch bwyd er mwyn helpu i sicrhau bod y bwyd rydych chi’n ei roi i unrhyw blant wedi’i baratoi, ei storio a’i drin yn ddiogel.

Meithrinfeydd, cartrefi gofal ac ysgolion

Mae meithrinfeydd, cartrefi gofal ac ysgolion yn safleoedd annomestig ac mae hynny’n golygu na fydd Ofsted yn rhannu manylion cofrestru â’r awdurdod lleol. Byddant yn cysylltu â chi yn uniongyrchol.

 

Cofretstru fel garchodwr plant neu ddarparwr gofal plant

Tystysgrif hylendid bwyd

Os ydych chi’n gyfrifol am ddatblygu a chynnal gweithdrefnau rheoli diogelwch bwyd busnes, mae’n ofynnol yn gyfreithiol eich bod chi wedi cael hyfforddiant ar ddiogelwch a hylendid bwyd i wneud hyn.

Yn y Deyrnas Unedig, nid oes rhaid i’r hrai sy’n trin bwyd fod â thystysgrif hylendid bwyd i baratoi neu werthu bwyd, ond mae’n well gan lawer o fusnesau bwyd eich bod chi’n gwneud hynny.

Gellir dysgu sgiliau trwy hyfforddi wrth weithio, hunan-astudio neu brofiad blaenorol perthnasol.

Nid oes gan y tystysgrifau hylendid bwyd ddyddiad dod i ben. Mae cwrs gloywi ar gael i’r rhai sydd angen un.

Gwirfoddolwyr a sefydliadau elusennol

Nid oes angen tystysgrif hylendid bwyd arnoch chi i baratoi a gwerthu bwyd ar gyfer digwyddiadau elusennol.

Hyfforddiant

Cysylltwch â’ch awdurdod lleol am gyrsiau hylendid bwyd.

Hyfforddiant Alergenau ar gyfer busnesau.

Fideos hyfforddi diogelwch bwyd


Mae ein 10 fideo byr yn darparu arweiniad arfer gorau ar nifer o faterion diogelwch bwyd posibl. Maent yn arddangos yr arferion hyn ac arferion hylendid bwyd eraill:


•    golchi dwylo yn effeithiol
•    oeri bwyd mor gyflym â phosibl
•    gwirio bod bwyd yn cael ei goginio’n drylwyr
•    glanhau’n effeithiol
•    beth i’w wneud os yw aelod o staff yn sâl yn y gwaith
•    cadw plâu allan o’ch busnes, beth i fod yn wyliadwrus ohono a’r camau i’w cymryd

Arolygiadau a'ch busnes bwyd

Mae awdurdodau lleol yn gyfrifol am orfodi cyfreithiau hylendid bwyd. 

Bydd swyddogion awdurdodedig yn ymweld â'ch safle i wirio a yw eich busnes yn cydymffurfio â chyfraith bwyd a'i fod yn cynhyrchu bwyd sy'n ddiogel i'w fwyta. I wneud hyn, byddant yn edrych ar:

  • eich safle
  • sut rydych chi'n gweithio
  • eich system rheoli diogelwch bwyd 
  • y math o fwyd rydych yn ei wneud a'i baratoi

Gall swyddogion awdurdodedig ymweld â'ch safle am nifer o wahanol resymau, gan gynnwys, ond heb fod yn gyfyngedig i:

  • arolygiadau hylendid bwyd a safonau bwyd 
  • samplu 
  • trin cwynion 
  • ymweliadau cynghori 

Mae ganddynt yr hawl i fynd i mewn ac arolygu eich safle ar unrhyw adeg resymol. Fel arfer bydd swyddogion awdurdodedig yn cyrraedd heb apwyntiad.

Am y Cynllun Sgorio Hylendid Bwyd

Camau gorfodi

Gall swyddogion gymryd 'camau gorfodi' i amddiffyn y cyhoedd. Gall hyn gynnwys:

  • atafaelu bwydydd y maent yn amau i fod yn anaddas i'w bwyta gan bobl
  • ysgrifennu llythyr atoch chi yn dilyn arolygiad neu amlinellu enghreifftiau o ddiffyg cydymffurfio a gofyn i chi gywiro'r rhain 
  • cyflwyno rhybudd cyfreithiol ffurfiol sy'n nodi rhai pethau y mae'n rhaid i chi eu gwneud, neu eich gwahardd rhag defnyddio rhai prosesau, safleoedd neu offer penodol 
  • argymell erlyniad mewn achosion difrifol

Bydd swyddogion yn caniatáu digon o amser i chi wneud newidiadau oni bai bod risg uniongyrchol i iechyd y cyhoedd.
 
Gallwch apelio os na fyddwch chi'n cytuno â'r camau a gymerwyd ganddynt.

Trwyddedau

Bydd angen trwydded safle os ydych chi eisiau:

  • gwerthu neu gyflenwi alcohol
  • gwerthu bwyd a diod poeth rhwng 11pm a 5am
  • darparu adloniant, megis perfformiadau theatr, sinema neu gerddoriaeth fyw
  • gwerthu bwyd o stondin neu fan ar y stryd

Cysylltwch â'ch awdurdod lleol i gael rhagor o wybodaeth am sut i gofrestru a thrwyddedu eich busnes bwyd.

Mae'n rhaid i chi sicrhau bod y bwyd rydych chi'n ei roi ar y farchnad yn gwbl ddiogel. Ni ddylai'r bwyd rydych chi'n ei ddarparu fod yn niweidiol i iechyd pobl nac yn anaddas i bobl ei fwyta. 

Mae'n rhaid i gwsmeriaid allu gwneud dewisiadau gwybodus a diogel ac ni ddylid eu camarwain.

Y rheoliadau hylendid a labelu bwyd pwysicaf ar gyfer eich busnes sy'n berthnasol ledled y Deyrnas Unedig yw 

Mae'r dogfennau hyn yn cynnwys yr holl ofynion hylendid sylfaenol ar gyfer y safle a'r cyfleusterau, hylendid personol eich staff a darparu gwybodaeth am fwyd.

Gweithdrefnau rheoli diogelwch bwyd

Mae'r holl 'weithdrefnau rheoli diogelwch bwyd' yn dilyn egwyddorion Dadansoddiad Peryglon a Phwynt Rheoli Critigol (HACCP). Mae HACCP yn system sy'n eich helpu i edrych ar sut i drin bwyd a chyflwyno gweithdrefnau i sicrhau bod y bwyd a gynhyrchir yn ddiogel i'w fwyta. 

Hefyd, mae'n rhaid i chi:

  • gadw dogfennau a chofnodion cyfredol sy'n ymwneud â'ch gweithdrefnau
  • adolygu eich gweithdrefnau os byddwch chi'n newid yr hyn rydych yn ei gynhyrchu neu sut ydych chi'n gweithio

Gellir cymhwyso'r gweithdrefnau'n hyblyg ar gyfer busnesau bwyd o wahanol fathau a meintiau. Mae'n rhaid i'ch cofnodion gynnwys unrhyw weithdrefnau sydd ar waith i sicrhau bod bwyd yn ddiogel i'w fwyta.

Rhagor o wybodaeth am HACCP

Bwyd mwy diogel, busnes gwell

Tynnu a galw cynnyrch yn ôl

Tynnu yn ôl

Pan fo'r bwyd a ddarparwyd gennych chi yn niweidiol i iechyd neu'n anaddas i bobl ei fwyta, bydd angen i chi ei dynnu'n ôl fel na ellir ei werthu.
 
Mae'n rhaid i chi ddweud yn syth wrth wasanaeth iechyd yr amgylchedd eich cyngor lleol a'r ASB.

Galw yn ôl

Bydd y cynnyrch yn cael ei alw yn os yw eisoes wedi cyrraedd cwsmeriaid. 

Dylid hysbysu cwsmeriaid i ddychwelyd neu gael gwared â'r cynnyrch.

Mae'n rhaid i chi ddweud yn syth wrth wasanaeth iechyd yr amgylchedd eich cyngor lleol a'r ASB.

Rhagor o wybodaeth am ddigwyddiadau bwyd 

Rhoi gwybod i'r ASB am ddigwyddiad bwyd 

Cadw cofnodion o symudiad bwyd neu, olrhain

Mae rheolau olrhain yn helpu i gadw golwg ar fwyd yn y gadwyn gyflenwi ac yn sicrhau y gellir tynnu bwyd o'r farchnad yn gywir os oes unrhyw broblemau diogelwch bwyd.

Bydd cofnodion yn cael eu gwirio os oes problem diogelwch gyda'r bwyd rydych wedi'i werthu.Pan fydd gan y bwyd oes silff hir, bydd angen i chi gadw'r cofnodion yn hirach.

Mae angen cadw'ch holl gofnodion yn gyfoes a sicrhau eu bod ar gael ar gyfer arolygiadau bob amser.  

Mae'n rhaid i chi gadw cofnodion o'r:

  • holl gyflenwyr sy'n darparu bwyd i chi neu unrhyw gynhwysion bwyd 
  • busnesau hynny rydych yn eu cyflenwi â bwyd neu gynhwysion bwyd

Dylai'r cofnodion gynnwys:

  • enw a chyfeiriad y cyflenwr 
  • enw a chyfeiriad y busnes rydych yn ei gyflenwi 
  • math o gynnyrch a faint o gynhyrchion 
  • dyddiadau trafodion a chludo 

Gallwch chi hefyd gofnodi:

  • rhif swp (batch number
  • anfonebau 
  • derbynebau cynhyrchion bwyd a brynwyd

Yn aml bydd yr wybodaeth hon ar yr anfoneb ond dylech chi sicrhau hynny.

Yn ogystal â'r rheoliadau hyn, mae angen i chi hefyd gydymffurfio â rhai rhannau o'r cyfreithiau cenedlaethol.