Dosbarthu pysgod cregyn

Sut mae ardaloedd cynhyrchu yn cael eu dosbarthu, y dull trin a sut i wneud cais am ddosbarthiad.
Diweddarwyd ddiwethaf

Mae dosbarthu ardal gynhyrchu yn pennu pa driniaeth sy'n ofynnol cyn y gellir rhoi molysgiaid dwygragennog byw ar y farchnad i'w bwyta gan bobl.

Mae ardaloedd cynhyrchu ac ailosod molysgiaid dwygragennog byw yn cael eu dosbarthu yn ôl y lefelau E. coli sydd wedi'u canfod o fewn cnawd pysgod cregyn.

Lefelau o E. coli a ganiateir

Mae lefelau E. coli yn cael eu mesur fesul 100g o gnawd.

Ym mhob achos, mae'r safonau iechyd wedi'u nodi yn:

  • Atodiad III Rheoliad y Gymuned Ewropeaidd 853/2004
  • Atodiad II Rheoliad y Gymuned Ewropeaidd 854/2004

Rhaid hefyd bodloni meini prawf microbiolegol y cynnyrch terfynol a bennir yn Rheoliad Ewropeaidd 2073/2005.

Bydd yr ardal gynhyrchu yn cael ei dosbarthu fel A, B neu C. Ardaloedd A yw'r lleiaf halogedig a C yw'r mwyaf. Mae lefel y driniaeth sy'n ofynnol i gael gwared ar halogiad o'r molysgiaid dwygragennog byw ar ôl cynaeafu yn dibynnu ar y dosbarthu hwn. Os nad oes modd cyflawni dosbarth C oherwydd lefelau halogi sy'n uchel, yna efallai y bydd cynaeafu o'r ardal yn cael ei wahardd.

Dyma'r safonau y mae'n rhaid eu cyflawni a'r lefel o driniaeth sy'n ofynnol ar gyfer pob dosbarthiad: 

Dosbarth A

  • angen o leiaf 10 sampl bob blwyddyn
  • rhaid i 80% o ganlyniadau samplu fod yn llai na neu'n hafal i 230 E. coli/100g
  • ni all unrhyw ganlyniadau fod yn fwy na 700 E. coli/100g

Gellir cynaeafu molysgiaid dwygragennog byw ar gyfer eu bwyta gan bobl yn uniongyrchol os yw gofynion safonol y cynnyrch terfynol yn cael eu bodloni.

Dosbarth B

  • angen o leiaf 8 sampl bob blwyddyn
  • rhaid i 90% o ganlyniadau samplu fod yn llai na neu'n gyfartal â 4600 E. coli/100g
  • ni all unrhyw ganlyniad sampl fod yn fwy na 4600 E. coli/100g

Gellir cyflenwi molysgiaid dwygragennog byw i'w bwyta gan bobl ar ôl un o'r prosesau canlynol:

  • puro mewn sefydliad cymeradwy
  • ailosod am o leiaf mis mewn ardal ailosod Dosbarth A dosbarthedig
  • proses trin a gwres wedi'i chymeradwyo gan y Comisiwn Ewropeaidd

Dosbarth C

  • angen o leiaf 8 sampl bob blwyddyn
  • rhaid i bob canlyniad sampl fod yn llai na neu'n hafal i 46,000 E. coli/100g

Gellir ond gwerthu molysgiaid dwygragennog byw ar gyfer eu bwyta ar ôl cwblhau un o'r prosesau canlynol:

  • ailosod am o leiaf dau fis mewn ardal ailosod dosbarth B cymeradwy cyn cael triniaeth mewn canolfan buro gymeradwy
  • ailosod am o leiaf dau fis mewn ardal ailosod dosbarth A cymeradwy
  • ar ôl proses trin a gwres sydd wedi'i chymeradwyo gan y Comisiwn Ewropeaidd

Ardaloedd sydd wedi'u gwahardd 

Ni ddylai molysgiaid o ardaloedd sydd â chanlyniadau lefel gwaharddedig (mwy na 46,000 E. coli/100g) fod yn destun cynhyrchu neu gael eu cynaeafu.

Puro pysgod cregyn

Gellir puro pysgod cregyn trwy eu dal mewn tanciau pwrpasol o ddŵr môr glân neu artiffisial. Mae'r pysgod cregyn yn cael eu gosod mewn dŵr am yr amser angenrheidiol i leihau halogiad i'w gwneud yn addas i'w bwyta gan bobl. Mae'r amodau dŵr yn annog y pysgod cregyn i hidlo halogion fel E. coli.

Mae canolfannau dosbarthu yn ardal ar neu oddi ar y lan sy'n prosesu molysgiaid dwygragennog byw sy'n addas i'w bwyta gan bobl.

Rhaid i bob sefydliad puro a dosbarthu gael eu cymeradwyo gan eich awdurdod lleol. Mae'n rhaid i chi fodloni'r gofynion penodol ar gyfer canolfannau puro a dosbarthu yn Atodiad III o Reoliad (CE) 853/2004.

I gael rhagor o wybodaeth am buro a chymeradwyo, edrychwch ar ein Canllawiau Puro. 

Proses ymgeisio

Llenwi'r ffurflen

Dylai'r ymgeisydd a'r awdurdod lleol gwblhau'r ffurflen gais ardal gynhyrchu ac ailosod. 

Mae angen anfon y ffurflen hon atom ni gyda map addas ac unrhyw wybodaeth ategol berthnasol arall fel y nodir ar y ffurflen.

Y fformat a ffefrir yw copi o: 

  • OS 1:25,000
  • Map 1: 50,000
  • Siart y Morlys gyda safle a maint y gwelyau pysgod cregyn wedi eu marcio'n glir

Ar ôl i chi anfon y ffurflen

Ar ôl i'ch cais ddod i law, byddwn ni'n ei wirio ac yn gofyn am rhagor o wybodaeth neu eglurhad os bydd angen. Unwaith y byddwn ni'n fodlon, byddwn ni'n ei hanfon at ein contractwr i gynnal asesiad Pwynt Monitro Cynrychiolydd Dros Dro os bydd angen.

Asesiad Pwynt Monitro Cynrychiolydd Dros Dro yw asesiad o'r ffynonellau llygredd sy'n effeithio ar yr ardal, er mwyn dod o hyd i bwyntiau samplu priodol a phennu cynllun samplu.

Mae angen deg sampl o leiaf wythnos ar wahân ar gyfer dosbarthiad dros dro. Ar ôl blwyddyn lawn o samplu, byddwch chi'n derbyn dosbarthiad blynyddol.

Mewn rhai achosion, gellir rhoi dosbarthiad rhagarweiniol. Mae rhagor o wybodaeth am y broses ddosbarthu ar gael yn y protocolau dosbarthu.

Protocol dosbarthu

Ymdrin â chanlyniadau uchel

Cynlluniau gweithredu

Penderfynir ar gynlluniau gweithredu lleol gan ddefnyddio ffactorau ac amodau lleol. Bydd faint o fanylion yn y cynllun yn dibynnu ar:

  • nifer a maint y gwelyau pysgod cregyn dan gyfrifoldeb yr awdurdod bwyd lleol
  • unrhyw amodau lleol arbennig
  • nifer y rhanddeiliaid dan sylw

Camau gweithredu

Mae camau gweithredu yn berthnasol i bob dosbarth o welyau pysgod cregyn. Byddant yn cael eu gweithredu pan fydd eich canlyniadau yn uwch na'r lefel a ganiateir.

Mae'n bosibl y caiff gwely ei israddio neu'i gau dros dro fel rhan o fesurau rheoli tymor byr yn ystod cam gweithredu.

Er mwyn ailagor y gwely yn ei ddosbarthiad blaenorol, mae'n rhaid cymryd dau sampl boddhaol yn olynol o leiaf saith diwrnod ar wahân.

Rhestrau dosbarthu cyfredol

Canlyniadau monitro dosbarthu