Gwin – Y gyfraith

Y rheoliadau sy'n berthnasol yn y Deyrnas Unedig, canllawiau byr ar brif agweddau'r gyfraith a chanllawiau ar y deddfau eraill sy'n ymwneud â masnachu gwin.
Diweddarwyd ddiwethaf

Sut mae deddfau gwin Ewrop a'r Deyrnas Unedig (DU) yn cael eu gweithredu

Mae Rheoliadau Gwin y Cyngor a'r Comisiwn Ewropeaidd yn gymwys ym mhob un o Aelod-wladwriaethau'r Undeb Ewropeaidd (UE) ac maent yn cynnwys: 

  • y farchnad win gyfan o gynaeafu grawnwin i werthu gwin i'r defnyddiwr terfynol
  • system gefnogi'r Gymuned Ewropeaidd
  • trefniadau ar gyfer mewnforio gwin i'r DU o Drydydd Gwledydd eraill

Mae'r Comisiwn hefyd yn cyhoeddi Cyfarwyddebau a Hysbysiadau ar faterion cyffredinol sy'n ymwneud â gwin sy'n cynnwys rhestrau o'r:

  • awdurdodau cyfrifol – cymwys – a ddynodwyd gan Aelod-wladwriaethau at ddibenion gorfodi a chysylltu 
  • labordai awdurdodedig mewn trydydd gwledydd nad ydynt yn yr UE sy'n gallu cyhoeddi tystysgrifau swyddogol VI 1 i gyd-fynd ag allforion gwin i'r UE

Rheoliadau sy'n gymwys yn y DU

Caiff cyfraith yr UE ei chymhwyso'n ymarferol gan Offeryn Statudol y DU (OS). Mae cymhwyso yn ymarferol yn cynnwys:

  • dehongli
  • cyfrifoldebau gorfodi
  • pwerau swyddogion gorfodi
  • troseddau
  • cosbau 

Yr OS presennol ar gyfer y DU yw Rheoliadau Gwin 2011 OS Rhif 2936 (fel y'u diwygiwyd gan OS 2013 Rhif 3235) 

Rydym ni'n gyfrifol am orfodi'r rheoliadau gwin yn y DU o ran:

  • mewnforio
  • potelu
  • cynhyrchu yn y DU 
  • dosbarthu drwy gyfanwerthu 

Mae Adran yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig (Defra), Cyllid a Thollau EM (HMRC) ac awdurdodau lleol hefyd yn asiantaethau gorfodi. Mae HMRC yn gyfrifol am yr holl orfodi yn y sector manwerthu.

Rheoliadau yn y sector gwin 

Mae Rheoliad (UE) Rhif 1308/2013 yn amlinellu'r system ar gyfer rheoli pedwar ar hugain o gynhyrchion penodol y sector amaethyddol, gan gynnwys gwin. Mae'n cynnwys deddfwriaeth ar:

  • ymyrryd yn y farchnad
  • rheolau ynghylch marchnata a chynhyrchu
  • enwau tarddiad gwarchodedig a dynodiadau daearyddol gwarchodedig.
  • masnachu gyda thrydydd gwledydd
  • rheolau cystadleuaeth

Mae'n rheoli'r broses o reoleiddio gwin gan ei fod yn:

  • sefydlu'r gofyniad i rai aelod-wladwriaethau penodol gadw cofrestr o winllannoedd 
  • darparu ar gyfer dosbarthu amrywiadau grawnwin ac awdurdodiadau plannu gwinwydd
  • amlinellu'r 'parthau tyfu gwin' ac yn gosod rhai cyfyngiadau ar arferion cynhyrchu gwin yn y parthau hynny
  • pennu'r wybodaeth labelu orfodol 
  • pennu'r math o wybodaeth ddewisol y gellir ei defnyddio
  • pennu'r angen am ddogfennau cysylltiedig
  • rhestru'r diffiniadau ar gyfer gwahanol gategorïau o gynhyrchion grawnwin yn Atodiad VII Rhan 2
  • nodi'r gofynion labelu gorfodol ar gyfer gwinoedd llonydd a phefriog, gwinoedd lled-befriog a gwinoedd gwirod yn Erthygl 117 
  • rhoi gwybodaeth am gynhyrchion sector gwin a'r Codau Tollau perthnasol (codau CN) a gwmpesir gan y gyfundrefn yn Atodiad 1 Rhan XII

Gofynion rheoleiddio penodol

Mae pob rheoliad isod yn ychwanegu gofynion manylach i'r mesurau a amlinellir yn 1308/2013.

Cyfnodolyn Swyddogol y Cymunedau Ewropeaidd ar gyfer Gwin

Cymdeithas Fasnach ar gyfer Gwin a Gwirod 

Cymdeithas Gwinllannoedd y Deyrnas Unedig 

Rheoliad y Comisiwn (CE) Rhif 555/2008 

Mae Rheoliad (CE) Rhif 555/2008 yn darparu rheolau ar gyfer gweithredu Rheoliad y Cyngor (CE) Rhif 479/2008 ar drefniant cyffredin y farchnad mewn gwin. Mae hyn yn berthnasol os:

Mae Erthygl 40 o'r rheoliad hwn yn amlinellu'r gofyniad am ddogfen VI1 ar gyfer mewnforio gwin nad yw'n dod o'r UE a chyfrifoldebau awdurdodau rheoli yn yr Aelod-wladwriaethau. Mae dogfen VI1 yn dystysgrif tarddiad a dadansoddiad a gyhoeddir yn y Trydydd Gwlad tarddiad.

Mae Erthygl 42 y rheoliad yn eithrio rhai llwythi bach ar gyfer ffeiriau masnach ac ar gyfer defnydd preifat gan deithwyr ac unigolion preifat rhag gorfod cael tystysgrif VI1. Bydd angen tystysgrif VI1 ar y rhan fwyaf o fewnforion gwin masnachol.

Rheoliad y Comisiwn (CE) Rhif 436/2009 

Mae Rheoliad (CE) Rhif 436/2009 yn darparu rheolau ar gyfer cymhwyso Rheoliad y Cyngor (CE) Rhif 479/2008 ar gyfer:

  • y gofrestr o winllannoedd
  • datganiadau gorfodol 
  • casglu gwybodaeth i fonitro'r farchnad win
  • dogfennau sy'n cyd-fynd â llwythi o gynhyrchion gwin 
  • cofrestrau'r sector gwin i'w cadw

Mae'r rheoliad hwn yn pennu'r canlynol:

  • manylion y mae angen eu cynnwys ar y Gofrestr o Winllannoedd 
  • yr angen i gyflwyno datganiadau cynaeafu a chynhyrchu
  • dogfennau a chofnodion cysylltiedig i'w defnyddio ar gyfer cludo grawnwin a gwinoedd 
  • cofnodion o brosesau cynhyrchu gwin i'w cadw

Rhaid i chi fod wedi'ch cofrestru gyda ni o fewn chwe mis i blannu os yw eich gwinllan: 

  • yn fwy na 0.1ha o ran maint – neu unrhyw faint llai os yw'n cael ei ddefnyddio'n fasnachol 
  • yn cynnwys planhigfeydd newydd 

Mae'n ofynnol i dyfwyr gyflwyno datganiadau cynhaeaf blynyddol atom ni.

Rhaid i gynhyrchwyr gyflwyno datganiadau cynhyrchu blynyddol atom ni. 

Mae'r rhain, a'r wybodaeth a gedwir ar y Gofrestr o Winllannoedd yn helpu i olrhain er mwyn datblygu cynlluniau gwin y DU.

Rheoliad y Comisiwn (CE) Rhif 606/2009 

Mae Rheoliad (CE) Rhif 606/2009 yn darparu rheolau ar gyfer gweithredu Rheoliad y Cyngor (CE) Rhif 479/2008 ar gyfer y categorïau o gynhyrchion grawnwin ac arferion gwinyddiaeth.

Mae'r rheoliad hwn yn rhoi gwybodaeth benodol ar:

  • arferion a phrosesau cynhyrchu gwin awdurdodedig y gellir eu defnyddio 
  • rhestrau o'r prosesau sydd wedi'u cymeradwyo – dangosir unrhyw gyfyngiadau perthnasol yn yr Atodiadau
  • diffiniadau ar gyfer categorïau penodol o win – yn arbennig, gwin pefriog a gwin gwirod
  • rheolaethau ar gyfer y lefelau uchaf o sylffwr deuocsid a lefelau asidedd anweddol mewn gwin
  • rheolaethau ar gymysgu a coupage 
  • cyfyngiadau sy'n atal coupage gwinoedd trydydd gwledydd o fewn yr UE

Ar gyfer cynhyrchwyr yn y DU, mae dad-asideiddio a chyfoethogi gwin yn ddarostyngedig i derfynau a ganiateir ac mae'n rhaid i ni gael gwybod am y prosesau hyn. 

Rhaid i'r cynhyrchydd gadw cofnodion cywir o'r gwindy sy'n manylu ar bob proses cynhyrchu gwin a chofnodion potelu dilynol. Rhaid cadw cofnodion gwindy a dogfennau cysylltiedig am o leiaf bum mlynedd.

Rheoliad y Comisiwn (CE) Rhif 607/2009 

Mae Rheoliad (CE) Rhif 607/2009 yn darparu rheolau ar gyfer gweithredu Rheoliad y Cyngor (CE) Rhif 479/2008 ar gyfer:

  • enwau tarddiad gwarchodedig o ddynodiadau daearyddol gwarchodedig
  • termau traddodiadol
  • labelu a chyflwyno rhai cynhyrchion sector gwin

Mae'r rheoliad hwn yn darparu rheolau labelu manwl a gofynion dilysu blynyddol ar gyfer categorïau penodol o winoedd.  

Gwybodaeth orfodol wrth labelu 

Rhaid dangos gwybodaeth orfodol benodol mewn un man lle gellir gweld popeth ac mae'n rhaid i ddefnyddiwr allu ei ddarllen yn hawdd heb orfod troi'r cynhwysydd.

Dyma'r wybodaeth orfodol y mae'n rhaid i chi ei chynnwys:

  • mynegiant o'r tarddiad – er enghraifft, gwlad tarddiad
  • y mynegiant perthnasol ar gyfer gwinoedd gydag Enwau Tarddiad Gwarchodedig neu Ddynodiadau Daearyddol Gwarchodedig oni bai bod hwn yn cael ei ddisodli gan Ddehongliad Traddodiadol cymeradwy
  • math o gategori gwin – er enghraifft gwin, gwin pefriog
  • y cyfaint enwol – er enghraifft, 75cl 
  • y cryfder alcoholaidd – a ddangosir i sero neu bwynt pump o ganran, er enghraifft, 11.5% vol – ar wahân i winoedd o Awstralia a'r Swistir lle gellir defnyddio cynyddiadau o 0.1%
  • manylion y potelwr ar gyfer gwin llonydd a manylion y cynhyrchwr neu'r gwerthwr ar gyfer gwin pefriog
  • y math o gynnyrch ar gyfer gwinoedd pefriog
Labelu gwin 

Labelu alergenau

Rhaid i wybodaeth am alergenau ymddangos ar y cynhwysydd, ond fe all fod mewn maes gweld gwahanol.

Bydd angen i chi ddangos datganiad yn rhybuddio am alergenau os yw cynnwys y sylffwr deuocsid yn fwy na 10mg/litr ac os yw gweddillion llaeth neu wy yn fwy na 0.25mg/l. 

Rhaid i’r datganiad hwn fod o leiaf 1.2mm o uchder – yn seiliedig ar uchder llythyren “x” fach yn y ffont a ddefnyddir.

Labelu cynhwysion alergenaidd mewn gwin

Labelu gwin wedi'i fewnforio

Bydd angen i chi ddangos manylion y mewnforiwr ar gyfer gwin trydydd gwledydd. Dim ond un mewnforiwr y gellir ei ddangos er ei bod hi'n bosibl rhestru dosbarthwyr mewn Aelod-wladwriaethau eraill.

Bydd angen i chi hefyd gynnwys rhif y lot (lot number).

Mewnforio gwin 

Rhybuddion iechyd

Er nad oes unrhyw ofyniad cyfreithiol ar hyn o bryd i ddangos unedau'r DU, rhybuddion iechyd y DU, caiff negeseuon sydd wedi'u cymeradwyo am yfed cyfrifol eu cynghori'n gryf. 

Cymerwch gip ar y canllawiau labelu a gyhoeddwy gan Portman Group

Mae rhagor o wybodaeth am rybuddion iechyd ar gael drwy Drinkaware 

Gwybodaeth ddewisol

Gellir cynnwys rhai eitemau dewisol fel lliw a'r math o win. 

Dim ond ar Enw Tarddiad Gwarchodedig (PDO), Dynodiad Daearyddol Gwarchodedig (PGI) a gwinoedd Amrywiadol ardystiedig y gellir dangos y cynhaeaf ac amrywiaeth y grawnwin. 

Gellir dangos rhai ymadroddion traddodiadol os yw'r gwin yn bodloni'r gofynion ar gyfer eu defnyddio. Gellir dangos rhagor o wybodaeth os:

  • nad yw'n gwrthdaro â'r wybodaeth orfodol neu fanylion dewisol penodedig
  • nad oes camddefnydd o dermau traddodiadol gwarchodedig neu ymadroddion gwarchodedig eraill
  • nad oes perygl o ddryswch i'r defnyddiwr.

Rheoliad (UE) Rhif 251/2014 

Mae Rheoliad (UE) Rhif 251/2014 yn cynnwys gwybodaeth am gynhyrchion gwin aromatig, gan gynnwys vermouth, sangria. Mae'r rheoliad yn mynd i'r afael â'r:

  • diffiniad
  • disgrifiad
  • cyflwyniad
  • labelu 
  • diogelu dynodiadau daearyddol a diddymiadau Rheoliad y Cyngor (EEC) Rhif 1601/91

Mae mwyafrif y gofynion labelu ar gyfer cynhyrchion gwin aromatig wedi'u cwmpasu gan y rheoliadau Gwybodaeth am Fwyd i Ddefnyddwyr. Mae timau safonau masnach yn gyfrifol am orfodi'r rheoliadau hyn. 

Mae ein harolygwyr gwin yn camu i mewn os yw'r cynhyrchion hyn yn cael eu labelu mewn ffordd sy'n drysu'r defnyddiwr i feddwl bod y cynhyrchion yn win arferol. Mae hyn hefyd yn wir am dermau gwin gwarchodedig a chynhyrchion bwyd eraill nad ydynt yn win, megis diodydd seiliedig ar win gyda llai o alcohol.

Mae'r rhain yn gytundebau ffurfiol rhwng yr UE a Thrydydd Gwledydd (nad ydynt yn yr UE) sy'n darparu mwy o hyblygrwydd i'r gwledydd hynny. 

Byddant yn cynnwys cydnabod a diogelu:

  • arferion cynhyrchu gwin y wlad 
  • termau traddodiadol 
  • dynodiadau daearyddol a restrir yn y cytundeb

Ar hyn o bryd mae gan yr UE gytundebau â Chile, Awstralia, De Affrica, Canada, y Swistir ac UDA i warchod telerau traddodiadol yr UE ac enwau tarddiad gwarchodedig.

Os ydych chi'n dymuno mewnforio gwin o'r gwledydd hyn, mae angen ichi gysylltu â'r Arolygydd Rhanbarthol yn eich ardal chi i gael rhagor o gyngor.