Canllawiau ar alergenau i'r diwydiant

Canllawiau ar gyfer busnesau ar y gofynion cyfreithiol wrth ddatgan a labelu alergenau. Adnoddau i helpu staff i ddeall y gofynion a’u rhoi ar waith.
Diweddarwyd ddiwethaf

Dylid cofnodi gwybodaeth am gynhwysion alergenaidd, a dylai'r wybodaeth honno gynnwys:

  • taenlenni manylion y cynnyrch
  • labeli cynhwysion
  • ryseitiau neu esboniadau o'r prydau a ddarperir

Gellir hefyd darparu gwybodaeth am alergenau fel rhan o sgwrs â chwsmer, ond mae angen cefnogi hyn â'r wybodaeth yn ysgrifenedig i sicrhau ei bod yn gywir ac yn gyson. Mae gan y cwsmer gyfrifoldeb i ddweud wrthoch chi am eu halergedd neu eu hanoddefiad.

Bydd cofnodi gwybodaeth am alergenau a chyfathrebu'n glir â'ch staff, eich cwsmeriaid a'ch cyflenwyr yn helpu i sicrhau bod cwsmeriaid sydd ag alergeddau bwyd yn cael yr wybodaeth gywir.

Bydd angen i chi feddwl sut:

  • mae alergenau bwyd yn cael eu trin
  • mae'r wybodaeth yn cael ei rhoi i'r cwsmer
  • mae hyfforddi staff am alergenau

Datgan yr 14 alergen

Bydd angen i fusnesau ddatgan unrhyw gynhyrchion bwyd sy'n cynnwys unrhyw rai o'r alergenau fel cynhwysion.

Mae Atodiad II (fel y'i diwygiwyd gan Reoliad Dirprwyedig y Comisiwn Rhif 78/2014) o Reoliad Gwybodaeth am Fwyd i Ddefnyddwyr yr Undeb Ewropeaidd yn rhestru'r 14 prif fwydydd a all achosi adweithiau alergaidd. Os yw eich cynnyrch yn cynnwys unrhyw fwyd ar y rhestr hon fel cynhwysyn neu gymorth prosesu, yna mae'n rhaid ei ddatgan. Y cynhwysion rhain yw:

  • seleri
  • grawnfwydydd sy'n cynnwys glwten (fel gwenith yr Almaen (spelt) a Khorasan), rhyg, haidd a cheirch
  • cramenogion – fel corgimychiaid, crancod a chimychiaid
  • wyau
  • pysgod
  • bys y blaidd (lupin)
  • llaeth
  • molysgiaid – fel cregyn gleision a wystrys
  • mwstard
  • cnau coed – gan gynnwys cnau almon, cnau cyll, cnau Ffrengig, cnau Brasil, cnau cashew, cnau pecan, cnau pistasio a chnau macadamia
  • pysgnau
  • hadau sesame
  • ffa soia
  • sylffwr deuocsid a sylffitau (os ydynt mewn crynodiad uwch na deg rhan fesul miliwn)

Mae rhai cynhwysion a sylweddau'n cynnwys 'cymhorthion prosesu' sy'n cael eu defnyddio wrth weithgynhyrchu cynnyrch bwyd neu ddiod. Gallai'r cymhorthion prosesu hyn dal fod yn bresennol ar ôl i'r cynnyrch gael ei weithgynhyrchu. Yn achos sylffitau, a ddefnyddir yn aml i gyffeithio (preserve) ffrwythau wedi’u sychu, mae'n bosibl eu bod nhw dal yn bresennol ar ôl defnyddio'r ffrwyth i wneud siytni.

Mae'n rhaid datgan alergenau os ydych chi'n darparu:

  • bwyd neu ddiod wedi'i becynnu ymlaen llaw
  • bwyd neu ddiod sydd heb ei becynnu ymlaen llaw


Rydym ni wedi creu arwydd alergeddau ac anoddefiadau bwyd y gallwch ei lawrlwytho a'i argraffu ar gyfer eich busnes.

Bwyd heb glwten 

Mae rheolau llym os ydych chi'n darparu bwyd ‘heb glwten’.

Er mwyn galw bwyd yn fwyd  ‘heb glwten’, ni all gynnwys mwy na 20mg/kg o glwten.

Os ydych chi'n cynhyrchu neu'n gwerthu bwyd heb glwten, mae'n rhaid bod gennych chi brosesau ar waith i atal croeshalogi.

Sut i gadw eich cwsmeriaid sydd ag alergedd bwyd yn ddiogel


Os ydych chi'n berchen ar fusnes bwyd, mae'n ofyniad cyfreithiol eich bod yn darparu gwybodaeth am yr 14 prif alergen yn ôl yr angen, ac yn rhoi sicrwydd bod y bwyd a ddarperir gennych yn ddiogel. Mae hyn yn arbennig o bwysig i gwsmeriaid sy'n byw ag alergedd neu anoddefiad bwyd.

  
Mae ein hymchwil, a gynhaliwyd mewn partneriaeth ag Allergy UK ac Ymgyrch Anaffylacsis, wedi canfod bod 60% o bobl ifanc sydd ag alergedd neu anoddefiad bwyd yn osgoi bwyta allan neu archebu bwyd oherwydd eu cyflwr. Fodd bynnag, mae mwy na hanner (59%) ohonynt yn dweud eu bod yn aml yn ymweld â'r un busnes bwyd os ydynt wedi bwyta'n ddiogel yno o'r blaen. Mae hyn yn awgrymu y gallai digon o wybodaeth am alergenau fod yn dda i fusnesau. 


Sut y gallwch chi helpu


Rydym yn annog busnesau bwyd i'w gwneud hi'n haws i'w cwsmeriaid ofyn am wybodaeth am alergenau. Dyma restr wirio i'ch helpu wrth gynnig pryd o fwyd i gwsmer sydd ag alergedd neu anoddefiad bwyd.

 

  1. A yw eich cwsmeriaid yn ei chael hi'n 'hawdd holi' am wybodaeth am alergenau neu wybodaeth ddeietegol? Beth am ofyn i'ch staff wirio wrth gymryd archebion bwyd neu pan fo pobl yn trefnu bwrdd yn eich bwyty?
     
  2. A oes gennych chi broses ar waith i sicrhau eich bod chi'n gallu cynnig pryd o fwyd diogel i rywun sydd ag alergedd neu anoddefiad bwyd? Er enghraifft:

    o    a ydych chi'n darparu gwybodaeth syml a defnyddiol am alergenau?
    o    a oes gennych chi ryseitiau cywir ar gyfer pob pryd a weinir gennych, fel bod rhestr glir o'r cynhwysion yr ydych chi'n eu defnyddio yn eich prydau bwyd?
    o    a ydych chi'n labelu prydau bwyd tecawê yn glir, fel bod eich cwsmer yn gwybod pa bryd bwyd yw'r un iawn a beth sy'n addas i'r rhai sydd ag alergedd?
     
  3. A ydych chi'n cadw cofnod cywir o'r holl alergenau yn eich prydau bwyd? A oes gennych chi negeseuon atgoffa ar waith i ddiweddaru'r wybodaeth pan fyddwch yn gwneud newidiadau?
     
  4. A ydych chi'n gwybod beth yw eich pwyntiau rheoli critigol yn y gegin ac wrth storio cynhwysion i atal croeshalogi alergenau?
     
  5. O ystyried yr asesiad hwn, beth ellir ei wneud i ddileu neu leihau'r risg o groeshalogi alergenau? Os na ellir gwneud dim, byddwch yn onest a chyfathrebu'r risg hon i'ch cwsmeriaid.
     
  6. A ydych chi a'ch tîm wedi cael hyfforddiant alergenau addas i reoli alergenau yn briodol o fewn y busnes? A yw pawb sy'n gweithio yn y busnes yn glir ynglŷn â beth yw'r broses hon?

 

Mae gennym ni adnoddau rhad ac am ddim i helpu eich staff i ddeall a chymhwyso'r gofynion o ran alergenau. Gallwch hefyd siarad â swyddog diogelwch bwyd yn eich ardal chi.

Adnoddau ar gyfer arlwywyr sy'n gwerthu bwydydd rhydd  

    Mae canllawiau ar reoli alergenau ar gael yn y pecyn Bwyd Mwy Diogel, Busnes Gwell i arlwywyr.

    Hyfforddiant alergenau a chofnodi i staff

    Fel busnes bwyd, eich cyfrifoldeb chi yw gwybod pa alergenau sydd yn y bwyd rydych chi'n ei werthu neu'n ei weini.

    Er mwyn gallu nodi pa brydau sy'n cynnwys alergenau, dylech chi:

    • wirio rhestr gynhwysion yr holl gynhyrchion wedi’u brandio
    • defnyddio'r un ryseitiau bob tro
    • gwirio eich bod chi wedi derbyn yr hyn a archebwyd bob tro
    • cadw'r wybodaeth am alergenau yn gyfredol
    • cadw cynhwysion yn y cynwysyddion gwreiddiol neu gynwysyddion â labeli
    • labelu bwydydd wedi'u pecynnu ymlaen llaw â gwybodaeth am alergenau
    • hyfforddi staff
    Hyfforddiant alergenau

    Sicrhau bod gan staff yr hyfforddiant a'r wybodaeth ddiweddaraf

    Dylai'r holl staff:

    • wybod beth yw'r gweithdrefnau a'r polisïau pan ofynnir iddynt ddarparu gwybodaeth am alergenau
    • derbyn hyfforddiant ar drin ceisiadau gwybodaeth am alergenau
    • wybod am beryglon croeshalogi alergenau wrth drin a pharatoi bwyd

    Adnoddau

    Gorfodi

    Mae cynghorau lleol yn gorfodi'r rheoliadau y mae'n rhaid i fusnesau bwyd gydymffurfio â nhw. Os yw busnes yn methu â gweithredu ar gyngor blaenorol a roddwyd gan y cyngor lleol, mae modd cyflwyno hysbysiad cosb, a elwir yn hysbysiad gwella.

    Bydd yr hysbysiadau hyn yn amlinellu'n ffurfiol y camau y mae'n rhaid i fusnes eu cymryd er mwyn gwella. Bydd cyfnod penodedig o amser wedi'i ddynodi i ganiatáu'r busnes i wneud newidiadau.

    Os ydych chi eisiau apelio hysbysiad gwella, mae gennych chi 28 diwrnod i ymateb i'r hysbysiad. Mae'r 28 diwrnod hwn yn dechrau o'r dyddiad y cyflwynwyd yr hysbysiad.