Ymadael â’r Undeb Ewropeaidd:  Newidiadau i farciau iechyd ac adnabod 

Canllawiau ymadael â’r Undeb Ewropeaidd (UE) ar gyfer busnesau sy'n defnyddio'r marciau iechyd ac adnabod ar gyfer cynhyrchion bwyd sy'n dod o anifeiliaid fel cig, wyau, pysgod, caws a llaeth.
Diweddarwyd ddiwethaf

Mae'r canllawiau hyn yn egluro beth sydd angen i chi ei wybod mewn perthynas â marciau iechyd ac adnabod: 

•    yn ystod yr ymestyniad presennol i Erthygl 50
•    os yw'r Deyrnas Unedig (DU) yn cytuno ar fargen gyda'r UE
•    os yw'r DU yn ymadael â'r UE heb fargen

Bydd Safonau Bwyd yr Alban yn cyhoeddi canllawiau tebyg ar gyfer sefydliadau cymeradwy sydd wedi'u lleoli yn yr Alban. 

Defnyddio marciau iechyd ac adnabod cyn i'r DU ymadael â’r UE 

Dylid parhau i ddefnyddio marciau iechyd ac adnabod presennol y Comisiwn Ewropeaidd (CE) a roddir ar gynhyrchion sy’n dod o anifeiliaid yn y DU tan y diwrnod y mae'r DU yn ymadael â'r UE.  Ni ddylid defnyddio marciau newydd cyn y dyddiad ymadael. 

Os bydd y DU a'r UE yn cytuno ar fargen

Os bydd y DU a'r UE yn cytuno ar fargen, byddai marciau iechyd ac adnabod presennol y CE a roddir ar gynhyrchion sy’n dod o anifeiliaid yn y DU yn parhau i gael eu defnyddio ar gyfer unrhyw gyfnod gweithredu y cytunwyd arno.

Os yw'r DU yn ymadael â'r UE heb fargen

Os bydd y DU yn ymadael â’r UE heb negodi bargen, ni fydd awdurdodau cymwys a busnesau bwyd yn y DU yn gallu defnyddio'r marciau iechyd ac adnabod 'CE' cyfredol ar rai cynhyrchion sy’n dod o anifeiliaid sydd wedi'u cynhyrchu mewn sefydliad a gymeradwywyd gan y DU. 

Mae hyn yn golygu y bydd angen defnyddio ffurf ddiwygiedig o'r marciau iechyd ac adnabod o'r diwrnod cyntaf ymlaen ar gyfer rhai cynhyrchion sy’n dod o anifeiliaid a gynhyrchir yn y DU a'u rhoi ar farchnadoedd gwledydd y DU, yr UE a gwledydd y tu allan i'r UE.

Dylid defnyddio marciau iechyd ac adnabod diofyn (default) os yw'r DU yn ymadael â’r UE heb fargen

Er mwyn hyrwyddo dull cyson ledled Cymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon, bydd staff yr Asiantaeth Safonau Bwyd (ASB) a DAERA yn defnyddio marc iechyd ‘GB’ i ddechrau, sef y cod ISO dau ddigid swyddogol ar gyfer y DU, oni ofynnir yn wahanol. Mae’r marciau iechyd hyn wedi’u dosbarthu i bob tîm arolygu mewn sefydliadau gweithredol yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon. Mae Safonau Bwyd yr Alban yn gwneud trefniadau tebyg yn yr Alban.

Er nad oes unrhyw rwymedigaeth ar fusnesau bwyd i ddefnyddio marc adnabod 'GB' diofyn, yn ddelfrydol dylai'r marciau adnabod fod yr un peth â’r marc iechyd 'GB' a ddefnyddir gan staff yr ASB a DAERA. Bydd hyn yn lleihau'r risg o ddrysu neu gamarwain cwsmeriaid ac awdurdodau gorfodi ymhellach ar hyd y gadwyn gyflenwi.

Gellir gosod cynhyrchion a gynhyrchir yn y DU sydd â marc adnabod 'GB' ar farchnadoedd y DU, yr UE a thu allan i'r UE.

Enghreifftiau o farc iechyd ac adnabod ‘GB’ 

 

Marciau iechyd ac adnabod amgen

Os oes angen marc iechyd amgen ar eich busnes, fel 'UK' neu 'UNITED KINGDOM', dylech chi drafod y gofyniad hwn yn gyntaf gyda'r Awdurdod Cymwys perthnasol, er enghraifft yr ASB yng Nghymru a Lloegr, neu DAERA yng Ngogledd Iwerddon. 
 
Dylech chi fod yn ymwybodol na fydd marciau iechyd ac adnabod y DU a ddefnyddir ar gynhyrchion a gynhyrchir yn y DU yn gymwys i'w hallforio i farchnad yr UE. Mae cynhyrchion sy'n defnyddio marciau iechyd ac adnabod y DU yn dderbyniol ym marchnadoedd y DU a thu allan i'r UE.

Mae cynhyrchion sy'n defnyddio marciau iechyd ac adnabod ‘UNITED KINGDOM’ yn dderbyniol ym marchnadoedd y DU, yr UE a marchnadoedd y tu allan i'r UE.

Enghreifftiau o farc adnabod ‘UK’ ac ‘UNITED KINGDOM’ 
 
Enghreifftiau o farc iechyd ‘UK’ ac ‘UNITED KINGDOM’ 

Stociau presennol o farciau adnabod 'EC'

Gall y diwydiant barhau i ddefnyddio deunydd lapio a phecynnu sy'n cynnwys marc adnabod 'EC' am gyfnod o 21 mis ar ôl y dyddiad ymadael ar gyfer cynhyrchion a roddir ar farchnad y DU. Nid yw hyn yn berthnasol i gynhyrchion i'w hallforio.

Maint a dimensiwn y marciau iechyd 

Rhaid i'r holl farciau fod yn ddarllenadwy ac yn annileadwy. Rhaid i'r marc iechyd fod yn farc hirgrwn o leiaf 6.5cm o ran lled a 4.5cm o ran uchder. Mae’n rhaid iddo gynnwys naill ai talfyriad ‘UK’ neu ‘GB’ neu ‘UNITED KINGDOM’ yn llawn, wedi’i ddilyn â rhif cymeradwyo’r sefydliad.
Rhaid i lythrennau fod o leiaf 0.8cm o uchder a rhaid i ffigurau fod o leiaf 1cm o uchder.
Gellir lleihau dimensiynau a nodau'r marc ar gyfer marciau iechyd ar wŷn, mynnau geifr (kids) a moch bach. 

Maint a dimensiwn y marciau adnabod

Nid oes maint lleiaf na mwyaf wedi'i bennu ar gyfer y marc adnabod. Mae’n rhaid iddo gynnwys talfyriad ‘UK’ neu ‘GB’ neu ‘UNITED KINGDOM’ yn llawn, wedi’i ddilyn â rhif cymeradwyo’r sefydliad.