Neidio i’r prif gynnwys

Busnesau bwyd yn y Deyrnas Unedig yn adrodd arferion gwell wrth reoli alergenau a gwell diogelwch i ddefnyddwyr â gorsensitifrwydd i fwyd

Mae ymchwil newydd gan yr Asiantaeth Safonau Bwyd (ASB) wedi canfod bod y ffordd y mae busnesau bwyd yn trin alergenau wedi gwella’n sylweddol ers i reoliadau newydd ddod i rym yn 2014. Mae'r rheoliadau yn ei gwneud hi'n orfodol darparu gwybodaeth i ddefnyddwyr am bresenoldeb 14 cynhwysyn alergenaidd mewn bwyd.

Mae canfyddiadau'r ymchwil yn datgelu gwelliant dramatig o ran darparu gwybodaeth am alergenau a gwell diogelwch bwyd i ddefnyddwyr. Canfu'r adroddiad: 

  • Gwell gwybodaeth am alergenau ar gael: dywedodd mwyafrif helaeth y 2,303 o weithredwyr busnesau bwyd a gymerodd ran yn yr arolwg eu bod yn darparu gwybodaeth ysgrifenedig neu lafar am bob un o'r 14 alergen y maent yn eu gwerthu.
  • Polisïau labelu alergenau gwell: dywedodd 95% o fusnesau bwyd fod ganddyn nhw bolisi ysgrifenedig (83%) neu bolisi anffurfiol (12%) ar labelu alergenau – i fyny o 60% yn 2012. Mae hyn yn cynnwys mwyafrif helaeth o fasnachwyr marchnadoedd. O'r 55 o fasnachwyr marchnadoedd a arolygwyd, roedd gan 93% bolisïau ysgrifenedig (78%) neu bolisïau anffurfiol (15%). 
  • Gwirio cynhwysion alergenaidd yn well: roedd gan bron pob un (99.9%) o fusnesau bwyd brosesau ar waith i wirio a yw cynnyrch yn cynnwys cynhwysion alergenaidd – i fyny o 92% yn 2012. Mae bron i naw o bob deg busnes bwyd (86%) yn gwirio neu'n archwilio'r cynhwysion sy’n dod gan gyflenwyr a chyfanwerthwyr (71% yn 2012). 
  • Rhagor o hyfforddiant i staff: roedd hanner y busnesau bwyd wedi cael hyfforddiant ffurfiol ar alergenau bwyd (49%), i fyny o draean (34%) yn 2012. Roedd bron pob gweithredwr busnes bwyd yn darparu gwybodaeth am alergenau i staff (99%), yn fwyaf cyffredin trwy hyfforddiant llafar (90%). 

Meddai Rebecca Sudworth, Cyfarwyddwr Polisi’r ASB: 

'Yn yr ASB, rydym ni am sicrhau bod bwyd y Deyrnas Unedig (DU) yn ddiogel, lle gellir ymddiried mewn gwybodaeth am alergeddau a lle mae defnyddwyr sydd â gorsensitifrwydd i fwyd yn cael eu cynnwys yn ein diwylliant bwyd. 

'Rydym ni’n falch iawn bod tystiolaeth yn dangos newid mewn arferion busnesau, lle mae rheoli alergenau wedi dod yn rhan o'r swydd o ddydd i ddydd, yn hytrach na rhywbeth a gaiff ei ystyried yn ddiweddarach.  

'Ond mae dal llawer o waith i’w wneud. Amcangyfrifir bod 2.6 miliwn o bobl y DU wedi cael diagnosis alergedd bwyd, gyda mwy o bobl yn yr ysbyty bob blwyddyn oherwydd alergedd neu anoddefiad bwyd nag oherwydd clefyd a gludir gan fwyd. Dyna pam ein bod ni’n parhau i weithio gyda busnesau bwyd i feithrin dealltwriaeth o alergenau, a pham mae deddfau newydd yn dod i rym eleni sy'n ei gwneud yn ofynnol i labelu alergenau ar fwyd sydd wedi'i becynnu ymlaen llaw i'w werthu'n uniongyrchol.'

Ym mis Hydref 2021 bydd deddfwriaeth bellach yn dod i rym a fydd yn ei gwneud yn ofynnol i fusnesau bwyd labelu alergenau ar fwyd wedi'i becynnu ymlaen llaw i'w werthu'n uniongyrchol (PPDS) – bwyd sydd wedi'i becynnu cyn ei werthu ar yr un safle, fel brechdan neu salad. 

Mae hyn o ganlyniad i adolygiad ledled y DU yn dilyn marwolaeth merch ifanc o’r enw Natasha Ednan-Laperouse o adwaith alergaidd a achoswyd gan faguette wedi’i becynnu ymlaen llaw i’w werthu’n uniongyrchol nad oedd yn rhaid cynnwys label alergenau arno. 

Mae ein hymchwil yn awgrymu bod 64% o fusnesau bwyd sy'n gwerthu bwyd PPDS yn ymwybodol o'r newidiadau hyn ar gyfer labelu alergenau ac mae 62% eisoes yn labelu cynhwysion llawn ar y bwyd PPDS maen nhw'n ei werthu. 

Lansiodd yr ASB ymgyrch 'dim ond blwyddyn i fynd' ym mis Hydref 2020 i dynnu sylw at y newidiadau PPDS i fusnesau a'u hannog i wirio'r hyn y mae angen iddynt ei wneud i baratoi. Dros yr ychydig fisoedd nesaf bydd yr ASB yn gweithio'n agos gyda busnesau bwyd i sicrhau eu bod yn barod am y newidiadau. Mae rhagor o wybodaeth ar gael ar dudalen cyflwyniad i newidiadau labelu alergenau

Gwybodaeth am yr ymchwil 

Crëwyd yr adroddiad ‘Darpariaeth y diwydiant bwyd o wybodaeth am alergenau i ddefnyddwyr' gan IFF Research ar ran yr Asiantaeth Safonau Bwyd (ASB) a Safonau Bwyd yr Alban (FSS). Y nod oedd deall y ddarpariaeth gyfredol o wybodaeth am gynhwysion alergenaidd gan fusnesau bwyd i ddefnyddwyr ar gyfer bwyd heb ei becynnu ymlaen llaw, a gweld sut mae hyn wedi newid ers y newidiadau deddfwriaethol a ddaeth i rym yn llawn yn 2014. 

Mae'r astudiaeth hefyd yn darparu llinell sylfaen newydd o ddealltwriaeth ar gyfer bwyd wedi'i becynnu ymlaen llaw i'w werthu'n uniongyrchol (PPDS), sef bwyd sydd wedi'i becynnu cyn ei werthu yn yr un safle. Mae hyn yn cynnwys archwilio ymwybyddiaeth a bwriadau gweithredwyr busnesau bwyd yng ngoleuni deddfwriaeth newydd  yn dod i rym o 1 Hydref 2021, sy'n ei gwneud yn ofynnol iddynt labelu cynhwysion llawn ar gyfer bwyd PPDS.