Mae Adroddiad y Prif Gynghorydd Gwyddonol yn datgelu'r safonau data sy'n gwella diogelwch bwyd

Heddiw, mae'r Asiantaeth Safonau Bwyd (ASB) wedi cyhoeddi'r adroddiad gwyddoniaeth diweddaraf gan ei Phrif Gynghorydd Gwyddonol, Guy Poppy.

Yn ei wythfed adroddiad, mae'r Athro Poppy yn edrych ar sut mae gwaith ar safonau data yn ceisio sicrhau bod data'r ASB ar gael yn hawdd, gan sicrhau data o ansawdd y gellir ei ddefnyddio ar draws y diwydiant bwyd er mwyn helpu i gadw bwyd yn ddiogel ac i ddiogelu iechyd y cyhoedd. 

Meddai'r Athro Poppy:

‘Yma yn yr ASB, rydym ni'n gweithio i greu diwylliant data cryf, gan gryfhau ein safle fel sefydliad sy’n defnyddio data. Ar ei ben ei hun, nid oes fawr o werth i ddata, a dim ond wrth ei drawsnewid yn wybodaeth a gweithredu ar yr wybodaeth honno y daw'n werthfawr.’

Mae'r adroddiad yn amlinellu pa mor bwysig yw safonau data i'r ASB, y dull tuag at fabwysiadu a defnyddio, ac mae’n darparu enghreifftiau go iawn o'r meysydd hynny lle mae defnyddio'r safonau data yn cael effaith.  

Mae'r adroddiad yn cynnwys tri maes: 

  • Mabwysiadu: defnyddio safonau cydnabyddedig a grëwyd ac a gynhelir gan eraill, fel defnyddio data safonol am yr hinsawdd a'r tywydd i lywio rhaglen arolygu strategol yr ASB
  • Consensws: gweithio gydag eraill yn y diwydiant bwyd i gytuno ar safonau cyffredin, fel Casglu a Chyfathrebu Canlyniadau Arolygu (CCIR) a ddatblygwyd gyda diwydiant cig y Deyrnas Unedig (DU) 
  • Perchnogaeth: gosod, rheoli a chynnal safonau data clir, diamwys ar gyfer gwaith yr ASB fel rheoleiddiwr, gan sicrhau bod yr asiantaeth ac eraill yn defnyddio data'n effeithiol. Enghraifft o hyn yw datblygu rhyngwyneb rhaglennu cymwysiadau (API) i safoni a chodi proffil ein rhybuddion bwyd

Meddai Julie Pierce, Cyfarwyddwr Bod yn Agored, Data a Digidol, a Chymru yn yr ASB: 

‘Mae data fel seilwaith yn hanfodol mewn byd lle mae natur, maint a hygyrchedd data yn cynyddu'n gynt. Mae angen i ni fuddsoddi mewn safonau data i wella dulliau casglu a phrosesu data a'n galluogi ni i fanteisio ar gyfleoedd o ran deallusrwydd artiffisial a dysgu peiriannol, sydd angen llawer o ddata. 

‘Mae safonau data yn datblygu dros amser wrth i anghenion defnyddwyr newid. Am y rheswm hwn, rydym ni eisiau datblygu safonau data mewn ffordd hyblyg a pharhau i gefnogi'r gymuned ddata trwy chwilio am safonau perthnasol a defnyddiol i'w mabwysiadu.’

ASB yn Esbonio

Beth yw safonau data? 

Mae safonau data yn rheolau sy'n disgrifio ac yn cofnodi setiau data. Er mwyn rhannu, cyfnewid, a deall data, rhaid safoni'r fformat a'r ystyr mewn ffordd y gellir eu deall yn glir. 

Mae safoni data yn ein galluogi ni i rannu ac i ailddefnyddio set ddata yn hawdd. Er enghraifft, pan fyddwch chi'n prynu batris, nid oes angen i chi boeni am ba fath o fatris rydych chi'n eu prynu: bydd batri AA o unrhyw frand yn ffitio i mewn i ofod AA. 

Caiff gwerth data ei wireddu'n haws pan fydd angen i ddefnyddwyr wneud cyn lleied o waith â phosibl i lanhau neu ailfformatio'r data ar gyfer eu hanghenion. Safonau data yw'r hyn sy'n ein galluogi ni i gyflawni hyn.    

Gwaith cysylltiedig ar wyddoniaeth data yn yr ASB

Mae gan Gyngor Gwyddoniaeth yr ASB, sy'n darparu cyngor a her strategol annibynnol ar sut mae'r ASB yn defnyddio gwyddoniaeth, weithgor sy'n canolbwyntio ar ddefnyddio data a thechnoleg ddigidol.    

Mae gwaith y gweithgor ar gael ar wefan y Cyngor Gwyddoniaeth