Strategaethau Arolygu Cenedlaethol y Prif Awdurdodau

Rydym ni wedi bod yn archwilio sut y gallai Prif Awdurdodau (PA) chwarae rhan yn y Model Rheoleiddio Ein Dyfodol. Rydym ni wedi bod yn canolbwyntio ar ystyried y cysyniad o Strategaethau Arolygu Cenedlaethol (NIS) ar gyfer partneriaethau diogelwch bwyd.

Dyma animeiddiad o'n gwaith ar Brif Awdurdodau a Strategaethau Arolygu Cenedlaethol.

Prif Awdurdodau


Lansiwyd egwyddor Prif Awdurdod ar draws Cymru a Lloegr yn 2009 gan yr Adran Busnes, Ynni a Strategaeth Ddiwydiannol (BEIS), i wella a symleiddio gwaith awdurdodau lleol o orfodi rheoleiddio. Mae'n cynnig cyfle i fusnesau ffurfio partneriaeth a gydnabyddir yn gyfreithiol gydag awdurdod lleol (y prif awdurdod). Trwy'r partneriaethau hyn, mae'r prif awdurdod yn rhoi cyngor i awdurdodau lleol eraill ei ystyried wrth gynnal arolygiadau neu wrth fynd i'r afael ag achosion o ddiffyg cydymffurfio. Mae hyn yn ei gwneud hi'n haws i fusnesau gael cyngor rheoleiddio sicr a chyson sy'n golygu bod cydymffurfio â rheoliadau iechyd yr amgylchedd, safonau masnach, trwyddedu a diogelwch tân yn llawer haws.

Strategaethau Arolygu Cenedlaethol


O dan y Strategaethau hyn, gall y prif awdurdod benderfynu, yn seiliedig ar dystiolaeth bod y busnes (neu grŵp o fusnesau) yn cael ei reoli'n dda, fod nifer is o ymyriadau rheoleiddio neu arddull fwy pwrpasol o'u cynnal yn briodol. Yn yr achos hwn, mae'r busnes yn parhau i gael ei reoleiddio'n iawn a chaiff diogelwch y cyhoedd ei sicrhau.

Datblygu Strategaethau Arolygu Cenedlaethol


Ddechrau 2017, daethom ag wyth partneriaeth prif awdurdod ynghyd i drafod sut y gallai NIS weithio'n ymarferol. Arweiniodd hyn at astudiaeth ddichonoldeb a archwiliodd y cysyniad ar gyfer NIS diogelwch bwyd, a drafftiwyd set o feini prawf i sefydlu safon ASB ar gyfer partneriaethau prif awdurdod sy'n dymuno datblygu NIS.

Ein cam nesaf oedd archwilio sut y gallai prif awdurdodau ddefnyddio data busnes i ragfynegi cydymffurfiaeth ar lefel leol. Gwnaethom ni ddechrau trwy ddatblygu prosiect canfod llwybr, a lansiwyd hydref 2017. Gan weithio gyda chwe phartneriaeth prif awdurdod, dadansoddodd y prosiect asesiadau'r prif awdurdodau o ddata busnes a chymharu hyn â chanfyddiadau arolygiadau hylendid awdurdodau lleol i bennu a yw asesiad y prif awdurdod a chanlyniadau arolygiadau awdurdodau lleol yn gyson. 

Ein nod oedd darganfod:

  • p'un a oedd prif awdurdodau yn gallu defnyddio a dehongli data
  • pa ddata busnes sydd fwyaf defnyddiol 
  • pa ddata sy'n hanfodol i bartneriaethau prif awdurdod sy'n mynd ati i ddatblygu NIS

Y prosiect canfod llwybr hwn yw'r cam cyntaf i'n helpu ni i ddeall pa ddata fydd yn bwysig i NIS y dyfodol.

ASB yn gosod y Safonau 

Rydym wedi bod yn gweithio i ddatblygu tair Safon NIS ddrafft yr ASB. Datblygwyd y safonau drafft hyn ar y cyd â'r rhai hynny sy'n cymryd rhan yn y prosiect canfod llwybr (prif awdurdodau a busnesau), cydweithwyr yn BEIS yn ogystal â chwilio am gyfraniadau, barn a sylwadau gan ystod o randdeiliaid.

Bydd NIS, sy'n gweithredu yn unol â Safonau NIS yr ASB, yn un math o Sicrwydd Preifat wedi'i Reoleiddio o fewn y triongl hierarchaeth sicrwydd. Mae'r safonau'n ffurfio fframwaith i sicrhau bod NIS yn gadarn ac yn gweithredu gyda'r lefel gywir o oruchwyliaeth.

Safon NIS Ddrafft ar gyfer Prif Awdurdodau 

Bydd yn rhaid i bartneriaethau prif awdurdod fodloni'r Safon hon cyn i ni gydnabod eu NIS. Bydd yn ei gwneud hi'n ofynnol i'r prif awdurdod ddangos a darparu tystiolaeth o'r canlynol:  

  • eu gallu, eu gwydnwch a'u cymhwysedd
  • eu bod wedi adolygu a gwirio'r rheolaethau a'r systemau rheoli busnes mewn perthynas â diogelwch bwyd
  • bod ganddynt drefniadau ar waith i ddefnyddio ac adolygu systemau'r busnes sy'n dangos cydymffurfiaeth â chyfraith bwyd 
  • bod gan y busnes brosesau addas i nodi a chywiro achosion o ddiffyg cydymffurfio mewn modd amserol. 

Safon ddraft ar gyfer Cydnabod NIS

Bydd y Safon hon yn berthnasol i'r ASB. Bydd yn amlinellu sut y byddwn yn asesu cynigion NIS a'r mesurau llywodraethu y byddwn yn eu rhoi ar waith er mwyn sicrhau dull cyson a thryloyw. 

Safon ddrafft ar gyfer Sicrwydd NIS 

Pan fydd NIS yn weithredol bydd angen sicrwydd yr ASB ei bod yn gweithio fel y'i bwriedir, bod iechyd y cyhoedd wedi'i ddiogelu, ac er mwyn meithrin hyder ac ymddiriedaeth mewn defnyddwyr, rheoleiddwyr a busnesau.

Ein cynnig ni, a ddatblygwyd ar y cyd â rhanddeiliaid, yw bod yr ASB yn gweithredu system dryloyw sy'n seiliedig ar risg. 

Profi 

Mae nifer fach o bartneriaethau prif awdurdod yn Lloegr wrthi'n ystyried datblygu NIS lle bydd y prif awdurdod yn defnyddio data a gwybodaeth fusnes i lywio amlder arolygiadau hylendid bwyd lleol. Bydd hyn yn rhoi cyfle i ni fireinio'r Safonau wrth brofi sut maent yn gweithio'n ymarferol – ar gyfer y bartneriaeth prif awdurdod, awdurdodau lleol a'r ASB wrth 'sicrhau'r aswirwyr (assurers)’.


Anfonwch unrhyw ymholiadau at: primaryauthoritysupport@food.gov.uk