Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam

Last updated:
11 October 2017
6 – 10 Chwefror 2017

Crynodeb Gweithredol

Archwiliwyd trefniadau Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam ar gyfer cyflenwi rheolaethau bwyd swyddogol. Roedd hyn yn cynnwys gwiriadau go iawn mewn sefydliadau er mwyn asesu effeithiolrwydd y rheolaethau swyddogol, ac yn fwy penodol, y gwiriadau a gynhaliwyd gan swyddogion yr awdurdod, er mwyn gwirio cydymffurfiaeth gweithredwyr busnesau bwyd â gofynion deddfwriaethol.  Roedd cwmpas yr archwiliad hefyd yn cynnwys asesiad o drefniadaeth a rheolaeth gyffredinol yr awdurdod, a gwaith mewnol i fonitro gweithgarwch gorfodi cyfraith bwyd.

Pennaeth yr Amgylchedd a Chynllunio oedd â'r cyfrifoldeb cyffredinol dros gyflawni gwasanaethau hylendid bwyd a safonau bwyd o fewn yr Adran Diogelu'r Cyhoedd.  Y Swyddog Bwyd Arweiniol a'r Prif Reolwr Safonau Masnach oedd yn gyfrifol am reoli o ddydd i ddydd.

Roedd gan yr awdurdod drefniadau cynllunio gwasanaeth ar waith a oedd wedi'u hen sefydlu, ynghyd â systemau ar gyfer adolygu perfformiad.  Roedd y dogfennau cynllunio gwasanaeth yn cynnwys rhywfaint, ond nid yr holl wybodaeth, a amlinellwyd yng Nghanllawiau Cynllunio Gwasanaeth y Cytundeb Fframwaith gan gynnwys y gofynion i gynllunio yn unol â'r Cod Ymarfer Cyfraith Bwyd i amcangyfrif yr adnoddau sydd eu hangen i ddarparu'r gwasanaethau.

Roedd gan yr awdurdod drefniadau ar waith er mwyn sicrhau gwasanaeth effeithiol gan swyddogion cymwys a oedd wedi'u hawdurdodi'n briodol yn unol â'u cymwysterau, eu hyfforddiant a'u profiad. Roedd problemau o ran capasiti wedi'u nodi a byddai'r awdurdod yn elwa ar sicrhau y caiff digon o swyddogion awdurdodedig eu penodi i gynnal y gwaith a amlinellir o fewn y cynllun gwasanaeth ac yn unol â'r Cod Ymarfer Cyfraith Bwyd. 

Roedd gan yr awdurdod systemau ar waith i sicrhau parhad busnes a lleihau niwed drwy atal neu leihau effaith digwyddiadau diogelwch. Cadarnhaodd gwiriadau archwilio fod y gronfa ddata hylendid bwyd a safonau bwyd yn gywir ar y cyfan a bod yr awdurdod wedi llwyddo i ddarparu ffurflen electronig ar gyfer System Monitro Gwaith Gorfodi Awdurdodau Lleol (LAEMS).

Roedd gwiriadau o gofnodion a'r gronfa ddata yn cadarnhau bod y gwasanaeth hylendid bwyd wedi blaenoriaethu arolygiadau busnesau risg uwch a sefydliadau cymeradwy, ac nid oedd rhai sefydliadau risg is yn cael eu harolygu ar yr amlder gofynnol yn ôl y Cod Ymarfer Cyfraith Bwyd a chanllawiau a gyhoeddir yn ganolog.

Dangosodd cofnodion arolygu bod asesiadau trylwyr wedi'u cynnal yn ystod y rhan fwyaf o arolygiadau hylendid bwyd ac ar gyfer arolygiadau safonau bwyd risg uchel lle'r oedd ffurflenni arolygu diwygiedig yn cael eu defnyddio. Fodd bynnag, mewn rhai achosion, gan gynnwys arolygiadau safonau bwyd risg canolig a risg is, a rhai agweddau ar arolygiadau hylendid, nid oedd gwybodaeth ddigonol ar gael mewn rhannau o'r cofnodion ymyrryd i ddangos bod swyddogion wedi cynnal asesiad trylwyr yn unol â'r Cod Ymarfer Cyfraith Bwyd.  Ar y cyfan, roedd sgorio risg, ailymweliadau a chamau dilynol yn cael eu cyflawni fel sy'n ofynnol ar gyfer ymyriadau hylendid bwyd a safonau bwyd; gydag ambell i eithriad. 

Yn gyffredinol, roedd yr awdurdod yn cynnal cofnodion ac adroddiadau arolygiadau hylendid bwyd yn briodol, gyda dim ond ambell i eithriad.  Byddai'r awdurdod yn elwa ar adolygu adroddiadau safonau bwyd er mwyn sicrhau eu bod yn cynnwys yr holl wybodaeth sy'n ofynnol yn ôl y Cod Ymarfer Cyfraith Bwyd. 

Roedd cwynion am fwyd a sefydliadau bwyd, ymyriadau samplu bwyd, digwyddiadau bwyd a hysbysiadau o fwyd risg uchel sy'n gysylltiedig â chlefydau heintus wedi'u cyflawni yn unol â'r Cod Ymarfer Cyfraith Bwyd yn gyffredinol.

Roedd yr awdurdod wedi bod yn rhagweithiol wrth ddarparu cyngor a chanllawiau i fusnesau bwyd. Cynhaliwyd cynlluniau hefyd i hyrwyddo hylendid bwyd a safonau bwyd.

Roedd yr awdurdod wedi defnyddio ystod o ddulliau gorfodi i wella cydymffurfiaeth busnesau â deddfwriaeth hylendid bwyd. Lle'r oedd camau gorfodi wedi'u cymryd, roeddent yn briodol. Fodd bynnag, mewn rhai achosion, nid oeddent wedi'u cymryd yn unol â'r Polisi Gorfodi, y Cod Ymarfer Cyfraith Bwyd a chanllawiau swyddogol. 

Roedd rhywfaint o dystiolaeth o waith monitro mewnol mewn perthynas â materion hylendid bwyd a safonau bwyd. Byddai cwmpas a manylion y gweithgarwch monitro mewnol yn elwa ar gael eu hehangu i gynnwys y meysydd darparu gwasanaeth ychwanegol.

Gwelodd archwilwyr bod cynnydd sylweddol wedi'i wneud o ran gweithredu ar argymhellion archwiliad â ffocws a gynhaliwyd yn 2014, a oedd yn edrych ar reolaethau hylendid swyddogol mewn sefydliadau llaeth. Mae'r gofynion sy'n weddill wedi'u cynnwys yn argymhellion yr adroddiad hwn.