Yr ASB yn esbonio: Yr wyddoniaeth tu ôl i'n cyngor ar ddiogelwch bwyd y Nadolig

turkey cooked in the oven

Croeshalogi

Mae croeshalogi’n digwydd pan gaiff bacteria neu ficro-organebau eraill eu trosglwyddo’n anfwriadol o un peth i’r llall.

Yr achos mwyaf cyffredin yw bacteria’n trosglwyddo rhwng bwyd amrwd a bwyd wedi’i goginio – credir mai hyn sy’n achosi’r rhan fwyaf o heintiau a gludir gan fwyd. Er enghraifft, wrth baratoi cyw iâr amrwd, gall bacteria ledaenu i’ch bwrdd torri a’ch cyllell. Os ydych chi’n defnyddio’r un bwrdd torri a chyllell i baratoi cynnyrch parod i’w fwyta, megis bara, gall hyn achosi gwenwyn bwyd. Dyma pam ei bod hi’n hollbwysig un ai defnyddio cyllyll a byrddau torri ar wahân, neu eu golchi’n drylwyr rhwng tasgau.

Gall croeshalogi hefyd ddigwydd wrth olchi twrci amrwd, a dyna pam rydym yn cynghori nad ydych yn ei wneud.

Y 'Parth Peryglus’

Rydym yn cynghori mai'r ffordd fwyaf diogel o ddadmer bwyd yw yn yr oergell dros nos. Bydd bacteria yn tyfu ar dymereddau uwch nag 8°C ac is na 63°C; dyma’r ‘Parth Peryglus’ lle y gall microbau dyfu. Wrth ddadmer bwyd yn yr oergell, a ddylai fod ar dymheredd o 5°C neu is yn ddelfrydol, ni ddylai’r bwyd gyrraedd y ‘Parth Peryglus’ ar unrhyw adeg. Gall rhai bygiau megis listeria monocytogenes dyfu ar dymereddau is nag 8°C.

 

Dulliau coginio

Defnyddir tri dull o drosglwyddo gwres wrth goginio bwyd mewn popty:

  • Gwres rheiddiol neu uniongyrchol, lle mae’r fflamau yng nghefn popty nwy neu’r elfen mewn popty trydan yn coginio’r bwyd.
  • Dargludo, lle mae’r gwres yn teithio drwy’r silff, i mewn i’r tun / dysgl ac yna i mewn i’r bwyd.
  • Darfudo, lle caiff yr aer o fewn y popty ei gynhesu, ac yna mae’n teithio dros y bwyd a thrwyddo (yn arbennig o bwysig mewn popty â ffan gan mai dyma sut mae’n
    coginio bwyd yn gyflymach).

Os yw’r twrci wedi’i stwffio, mae’n rhwystro’r dull darfudo. Dyna pam ein bod ni'n cynghori i goginio'ch aderyn heb ei stwffio, a choginio unrhyw stwffin mewn tun neu ddysgl ar wahân.

Gwahanol amseroedd coginio ar gyfer dofednod

Rydym yn cynghori eich bod yn coginio gwyddau a hwyiaid ar dymereddau uwch na chyw iâr. Mae hyn er mwyn helpu i rendro’r braster. Yn wahanol i ieir, mae hwyiaid a gwyddau yn adar dŵr sydd â haen drwchus o fraster o dan eu croen sy’n eu cadw’n gynnes ac yn eu helpu wrth arnofio. Er mwyn cael gwared â hyn, mae’n rhaid eu coginio ar dymereddau uwch.