Hylendid bwyd ar gyfer busnesau

Er mwyn gwneud a gwerthu bwyd sy’n ddiogel i’w fwyta, mae hylendid bwyd da yn hanfodol. Mae’n bwysig iawn eich bod chi a’ch staff yn deall beth yw hylendid bwyd da.
Pwysig:

Er nad yw pob un o’r awgrymiadau isod yn seiliedig ar ofynion cyfreithiol a phenodol, mae’n bwysig iawn eich bod yn dilyn y cyngor yn yr adran hon.


Mae’r cyngor ar y dudalen hon, a llawer mwy, ar gael fel llyfryn PDF. Mae’r llyfryn, sydd o dan y ddolen ‘Cyhoeddiadau’ ar y dudalen hon, i fwytai, caffis a busnesau arlwyo eraill, yn ogystal â siopau sy’n gwerthu bwyd.

Hylendid bwyd da: y 4 hanfod diogelwch bwyd

Mae hylendid bwyd da yn eich helpu i:

  • gydymffurfio â’r gyfraith
  • lleihau’r risg o wenwyn bwyd ymhlith eich cwsmeriaid
  • diogelu enw da eich busnes

Mae rheoli bacteria niweidiol, sy’n gallu achosi salwch difrifol, yn hollbwysig er mwyn sicrhau hylendid bwyd da. Gallwch wneud hyn drwy gofio’r 4 peth isod:

  • Croeshalogi
  • Glanhau
  • Oeri
  • Coginio

Dyma’r 4 hanfod diogelwch bwyd. Byddant yn eich helpu chi i atal y problemau diogelwch bwyd mwyaf cyffredin.

Croeshalogi

Mae croeshalogi’n digwydd pan fo bacteria’n cael eu lledaenu rhwng bwydydd, arwynebau neu offer. Mae’n fwy tebygol o ddigwydd pan fo bwyd amrwd yn cyffwrdd (neu’n diferu dros) bwyd sy’n barod i’w fwyta, offer neu arwynebau.

Croeshalogi yw un o’r achosion mwyaf cyffredin o wenwyn bwyd. Gwnewch y pethau canlynol i osgoi croeshalogi:

  • Glanhau a diheintio arwynebau gwaith, byrddau torri ac offer yn drylwyr cyn dechrau paratoi bwyd ac ar ôl eu defnyddio i baratoi bwyd amrwd
  • Defnyddio offer gwahanol (gan gynnwys byrddau torri a chyllyll) ar gyfer cig/dofednod amrwd a bwyd sy’n barod i’w fwyta, oni bai bod modd eu diheintio mewn peiriant golchi llestri masnachol, er enghraifft
  • Golchi eich dwylo cyn paratoi bwyd
  • Golchi eich dwylo’n drylwyr ar ôl cyffwrdd â bwyd amrwd
  • Cadw bwyd amrwd a bwyd sy’n barod i’w fwyta ar wahân bob amser, gan gynnwys deunydd pecynnu ar gyfer bwyd sy’n barod i’w fwyta
  • Storio bwyd amrwd o dan fwyd sy’n barod i’w fwyta yn yr oergell ac, os yn bosibl, defnyddio oergelloedd gwahanol ar gyfer bwyd amrwd a bwyd sy’n barod i’w fwyta
  • Darparu mannau gweithio, cyfleusterau storio, dillad a staff ar wahân ar gyfer trin bwyd sy’n barod i’w fwyta
  • Defnyddio peiriannau ac offer gwahanol, megis peiriannau pecynnu dan wactod, peiriannau sleisio a briwio, ar gyfer bwyd amrwd a bwyd sy’n barod i’w fwyta
  • Dylid defnyddio deunyddiau glanhau ar wahân, gan gynnwys cadachau, sbwnjys a mopiau, mewn mannau lle y mae bwydydd sy’n barod i’w bwyta’n cael eu storio, eu trin a’u paratoi
  • Gwneud yn siŵr bod eich staff yn gwybod sut i osgoi croeshalogi

Glanhau

Mae glanhau effeithiol yn cael gwared ar facteria oddi ar ddwylo, offer ac arwynebau. Felly mae’n helpu i atal bacteria niweidiol rhag lledaenu i fwyd. Dylech wneud y pethau canlynol:

  • Gwneud yn siŵr bod eich staff yn golchi ac yn sychu eu dwylo’n drylwyr cyn trin bwyd
  • Glanhau a diheintio mannau bwyd ac offer rhwng tasgau gwahanol, yn enwedig ar ôl trin bwyd amrwd
  • Clirio a glanhau wrth i chi fynd. Clirio offer a ddefnyddiwyd, bwyd a ollyngwyd ac ati wrth i chi weithio a glanhau arwynebau yn drylwyr
  • Defnyddio cynhyrchion glanhau a diheintio sy’n addas ar gyfer y dasg, a dilyn cyfarwyddiadau’r gweithgynhyrchydd
  • Dylai cynhyrchion diheintio fodloni safonau BS EN. Edrychwch ar labeli cynhyrchion am BS EN 1276 neu BS EN 13697
  • Peidio â gadael i wastraff bwyd gronni

Oeri

Mae oeri bwyd yn gywir yn helpu i atal bacteria niweidiol rhag tyfu. Mae angen cadw rhai bwydydd yn oer i’w diogelu, er enghraifft bwyd â dyddiad ‘defnyddio erbyn’, prydau sydd wedi’u coginio a bwydydd eraill sy’n barod i’w bwyta megis saladau a phwdinau sydd wedi’u paratoi ymlaen llaw. Mae’n bwysig iawn i beidio â chadw’r mathau hyn o fwydydd ar dymheredd ystafell. Felly, gwnewch yn siŵr eich bod yn gwneud y pethau canlynol:

  • Sicrhau bod bwyd yn ddigon oer wrth ei dderbyn
  • Rhoi bwyd sydd angen ei oeri yn yr oergell yn syth
  • Oeri bwyd wedi’i goginio mor gyflym â phosibl ac yna’i roi yn yr oergell
  • Peidio â chadw bwyd wedi’i oeri allan o’r oergell am amser hir wrth baratoi bwyd
  • Sicrhau’n rheolaidd bod eich oergell ac unedau arddangos yn ddigon oer

Coginio

Mae coginio trylwyr yn lladd bacteria niweidiol mewn bwyd. Felly, mae’n bwysig dros ben i wneud yn siŵr bod bwyd wedi’i goginio’n gywir. Wrth goginio neu ail-gynhesu bwyd, sicrhewch fod y bwyd yn stemio’n boeth yr holl ffordd drwyddo bob tro.

Mae’n arbennig o bwysig i wneud yn siŵr eich bod yn coginio dofednod, porc, darnau o gig a chynhyrchion sydd wedi’u gwneud o friwgig, megis byrgyrs a selsig, yn drylwyr gan fod bacteria yn gallu bod yn bresennol yng nghanol y mathau hyn o gynhyrchion. Ni ddylent gael eu gweini’n binc neu’n waedlyd, a dylent fod yn stemio’n boeth yr holl ffordd drwyddynt. Gellir gweini darnau cyfan o gig eidion a chig oen, megis cytledi a stêcs, yn binc/waedlyd cyn belled â’u bod wedi’u coginio ar y tu allan yn llawn.

Rheolau hylendid

Cyngor i wahanol fathau o fusnesau

HACCP

Hyfforddiant