E. coli O157: rheoli croeshalogi

Diweddarwyd ar:
15 Chwefror 2011
Canllawiau ar gyfer busnesau bwyd i egluro’r camau y mae angen iddynt eu cymryd i reoli'r risg o halogi bwyd gan E. coli O157 a beth y dylent ei wneud i ddiogelu eu cwsmeriaid.

Gall swyddogion diogelwch bwyd awdurdodau lleol hefyd ddefnyddio'r canllawiau wrth arolygu busnesau yn eu hardal.

Datblygwyd y canllawiau mewn ymateb i achosion difrifol o E. coli yng Nghymru yn 2005 ac yn yr Alban ym 1996. Yr hyn a arweiniodd at yr achosion o salwch oedd croeshalogi yn sgil hylendid gwael wrth drin bwyd.

Er bod y canllawiau hyn yn canolbwyntio’n bennaf ar E. coli O157, bydd y mesurau a ddisgrifir hefyd yn helpu i reoli bacteria eraill sy’n achosi gwenwyn bwyd, megis campylobacter a salmonela.

Cafodd y canllawiau eu hadolygu a’u diweddaru ym mis Gorffennaf 2014. Mae’r canllawiau, ynghyd ag eitemau cysylltiedig eraill, i’w gweld ar waelod y dudalen hon.

Mesurau allweddol

Mae’r canllawiau’n nodi bod angen y mesurau allweddol canlynol er mwyn rheoli E. coli:

  • Rhaid i fusnesau sicrhau bod ardaloedd gwaith, arwynebau gwaith ac offer ar gyfer bwydydd amrwd a bwydydd parod i’w bwyta yn cael eu gwahanu’n ddigonol, naill ai drwy wahanu ffisegol neu wahanu o ran amser, ac mae hynny’n ddibynnol ar beth sy’n ymarferol i’r busnes. Nodi ardaloedd gwaith, arwynebau gwaith ac offer gwahanol ar gyfer bwydydd amrwd a bwydydd parod i’w bwyta.
  • Ni ddylai offer cymhleth gwahanol, megis peiriannau pecynnu dan wactod, peiriannau sleisio a pheiriannau briwio gael eu defnyddio ar gyfer bwydydd amrwd a bwydydd parod i’w bwyta fel ei gilydd yn ystod gwaith o ddydd i ddydd arferol y busnes. Rhaid iddynt gael eu datgymalu’n llwyr a rhaid diheintio’r holl arwynebau os hoffai’r busnes newid defnydd y peiriant o fwydydd amrwd i fwydydd parod i’w bwyta.
  • Pan fo offer yn llai cymhleth ei natur, megis offer tymheredd, cymysgwyr a chloriannau pwyso, gellid ei ddefnyddio ar gyfer bwydydd amrwd a bwydydd parod i’w bwyta, ond dim ond pan fydd y busnes yn gallu dangos y caiff yr offer ei ddiheintio’n effeithiol ar ôl ei ddefnyddio bob tro.
  • Dylid golchi dwylo gan ddefnyddio techneg gydnabyddedig. Nid yw defnyddio geliau gwrthfacterol yn lle golchi dwylo gyda dŵr a sebon yn ddigon da.
  • Rhaid i ddiheintyddion a glanweithyddion gydymffurfio â safonau cydnabyddedig a dylid eu defnyddio yn unol â chyfarwyddiadau’r gweithgynhyrchwr.