Gwirio'r Gegin

Rydym ni wedi creu teclyn ‘Gwirio’r Gegin’ sy’n ffordd hawdd o ganfod a yw eich arferion yn y gegin yn eich rhoi chi, eich teulu neu’ch ffrindiau mewn perygl o gael gwenwyn bwyd.

Gair i Gall: Gwirio’r Gegin

Mae mwy na miliwn o achosion o wenwyn bwyd yn y DU bob blwyddyn. Gallwch helpu i ddiogelu eich hun a’ch teulu drwy ddilyn ein cyngor isod:

Glanhau

  • Un o'r prif ffyrdd y mae germau'n cael eu lledaenu yw ar ddwylo. Mae'n bwysig eu golchi'n drylwyr â dwr poeth a sebon cyn coginio, ar ôl cyffwrdd â'r bin, ar ôl bod i'r toiled neu ar ôl cyffwrdd ag anifeiliaid anwes neu fwyd heb ei goginio.
  • Golchwch neu newidiwch glytiau golchi llestri, llieiniau sychu llestri, sbwnjis a menig popty yn rheolaidd a gadewch iddynt sychu cyn eu defnyddio eto. Mae llieiniau llaith, budr yn lle perffaith i facteria dyfu.

Croeshalogi

  • Mae croeshalogi'n digwydd pan fydd germau niweidiol yn lledaenu rhwng bwyd, arwynebau ac offer.
  • Gallwch helpu i atal hyn rhag digwydd drwy glirio annibendod a golchi arwynebau gwaith cyn ac ar ôl coginio.
  • Defnyddiwch fwrdd torri bob amser. Golchwch y bwrdd ac offer eraill mewn dwr poeth a sebon ar ôl i chi orffen eu defnyddio a rhwng paratoi bwyd heb ei goginio (cig, dofednod, wyau, pysgod a llysiau amrwd) a bwyd sy'n barod i'w fwyta. Yn well fyth, defnyddiwch fwrdd torri gwahanol ar gyfer bwyd amrwd a bwyd sy'n barod i'w fwyta.

Oeri

  • Gwnewch yn siwr bod eich oergell ar dymheredd rhwng 0°C a 5°C, gan ddefnyddio thermomedr oergell. Mae hyn yn atal germau niweidiol rhag tyfu a lluosi.
  • Peidiwch â gorlenwi eich oergell. Mae angen i aer gylchdroi er mwyn cynnal y tymheredd cywir.
  • Storiwch gig a dofednod amrwd ar waelod yr oergell. Cofiwch lapio neu orchuddio'r bwyd yn iawn er mwyn atal suddion amrwd rhag halogi bwydydd eraill.

Coginio

  • Rhaid coginio bwyd yn drylwyr tan ei fod yn stemio'n boeth yn y canol. Bydd hyn yn lladd unrhyw facteria niweidiol sydd ynddo.

Dyddiadau ‘defnyddio erbyn’

  • Mae dyddiadau 'Defnyddio erbyn' ar fwydydd sy'n mynd yn ddrwg yn gyflym (fel cynnyrch llaeth, cig a physgod). Maent yn seiliedig ar brofion gwyddonol sy'n dangos am ba mor hir y bydd y bwyd yn aros yn ddiogel. Ar ôl y dyddiad hwnnw, gall bwyd fod yn anniogel i'w fwyta, hyd yn oed os yw'n edrych neu'n arogli'n iawn ac wedi'i storio'n gywir.
  • Mae dyddiadau 'Ar ei orau cyn' fel arfer yn ymddangos ar fwydydd sydd ag oes silff hirach ac maent yn dweud wrthym ni am ba mor hir y bydd y bwyd ar ei orau. Mae'r bwyd fel arfer yn ddiogel i'w fwyta ar ôl y dyddiad hwn, ond efallai na fydd y blas neu'r gwead gystal â phan oedd ar ei orau.

Ewch ati i Wirio’r Gegin

Cwis Gwirio'r GeginMewn arolwg a gynhaliwyd yn ddiweddar, dywedodd 80% o’r rheiny a gafodd eu holi bod o leiaf un o’u harferion bwyd yn eu rhoi mewn perygl o gael gwenwyn bwyd.

Beth am fynd ati i Wirio’r Gegin i weld sut ydych chi’n cymharu? Y cyfan sydd angen i chi ei wneud yw mynd drwy bob cam coginio a thicio pob un sy’n disgrifio eich arferion. Ar ôl i chi orffen, byddwch chi’n cael sgôr ac yn cael eich cyfeirio at ambell air o gyngor ar sut i wella eich arferion hylendid.

Gallwch annog ffrindiau a theulu i gymryd rhan hefyd, drwy rannu eich sgôr a chwis ‘Gwirio’r Gegin’ ar Facebook neu Twitter drwy ddefnyddio’r eiconau perthnasol.

Tudalennau cysylltiedig

Pecyn o weithgareddau ar gyfer pobl ifanc

Pecyn o weithgareddau ar gyfer pobl ifancNid yw plant byth yn rhy ifanc i ddysgu am ddiogelwch bwyd. Gallwch eu hannog i gymryd rhan yn yr Wythnos Diogelwch Bwyd drwy lawrlwytho ein gweithgareddau hwyliog ar gyfer pobl ifanc. Gellir eu defnyddio gartref, ar-lein neu mewn lleoliad arall megis gyda gwarchodwr plant neu mewn grŵp cymunedol.

Mae’r pecyn, sy’n cynnwys cyfarwyddiadau a thaflen atebion, ar gael isod.

Rhagor yn yr adran hon