Annog teuluoedd i ddilyn 'Y Rheol Aur' er mwyn lleihau acrylamid yn eu deiet

Diweddarwyd ar:
23 Ionawr 2017
Gold medal icon
Yr Asiantaeth Safonau Bwyd yn cynnig cyngor ar leihau lefelau'r sylwedd cemegol a allai fod yn niweidiol wrth goginio yn y cartref.

Mae'r Asiantaeth Safonau Bwyd (ASB) yn lansio ‘Y Rheol Aur’, ymgyrch sy'n helpu pobl i ddeall sut y gallant leihau faint o acrylamid maent yn dod i gysylltiad ag ef wrth goginio yn y cartref.

Mae acrylamid yn gemegyn sy'n cael ei greu wrth bobi, ffrio, grilio, tostio neu rostio bwyd llawn starts megis tatws a bara, ar dymhereddau uchel am gyfnodau hir. Mae gwyddonwyr o'r farn bod acrylamid yn debygol o fod yn garsinogen ac y gallai achosi canser mewn pobl hefyd.

Mae'r ASB yn gofyn i bobl gyflwyno newidiadau bach i'r ffordd y maent yn coginio, er mwyn helpu i leihau faint o acrylamid maent yn ei fwyta yn y cartref: 

  • ​​Y Rheol Aur – fel rheol, wrth ffrio, pobi, tostio neu rostio bwydydd llawn starts megis tatws, gwreiddlysiau a bara, dylech anelu am liw melyn-euraidd neu liw goleuach.
  • Cymerwch gip ar y pecyn – dilynwch y cyfarwyddiadau coginio sydd ar y pecyn yn ofalus wrth ffrio neu goginio cynhyrchion parod yn y popty, megis sglodion, tatws rhost a phannas. Mae'r cyfarwyddiadau yno er mwyn eich helpu i goginio'r cynnyrch yn gywir.  Mae hyn yn sicrhau nad ydych yn coginio bwydydd llawn starts yn rhy hir neu ar dymheredd rhy uchel. 
  • Mae deiet amrywiol a chytbwys yn bwysig – er nad yw'n bosibl osgoi risgiau fel acrylamid mewn bwyd yn llwyr, bydd bwyta deiet iach ac amrywiol wedi'i seilio ar brydau sy'n cynnwys carbohydradau llawn starts, yn ogystal â bwyta pum dogn o ffrwythau a llysiau bob dydd yn helpu i leihau'ch risg o ddatblygu canser.
  • Peidiwch â storio tatws amrwd yn yr oergell – os ydych yn bwriadu eu rhostio neu'u ffrio.  Drwy storio tatws amrwd yn yr oergell, gallai'r lefelau cyffredinol o acrylamid gynyddu.  Dylech storio tatws amrwd mewn lle tywyll, lled-oer (cool) ar dymheredd uwch na 6°C.

Mae'r ASB yn lansio ymgyrch ‘Y Rheol Aur’ yn sgil canfyddiadau a gyhoeddwyd heddiw yn eu Harolwg Deiet Cyfan. Mae'r canlyniadau'n cadarnhau bod pobl yn y Deyrnas Unedig (DU) yn bwyta lefelau uwch o acrylamid na'r hyn sy'n ddelfrydol.

Nid yw'r mwyafrif o bobl yn ymwybodol bod acrylamid yn bodoli

Meddai Steve Wearne, Cyfarwyddwr Polisi'r ASB:

"Mae ein gwaith ymchwil yn dangos nad yw'r mwyafrif o bobl yn ymwybodol bod acrylamid yn bodoli, a bod modd iddynt leihau faint maent yn ei fwyta. Rydym am i'n hymgyrch 'Y Rheol Aur' dynnu sylw at y mater fel bod defnyddwyr yn gwybod sut i newid y pethau bychain a fydd yn lleihau faint o  acrylamid maent yn ei fwyta, a'i bod hi dal yn bwysig bwyta digon o garbohydradau a llysiau llawn starts, yn unol â chyngor bwyta'n iach y Llywodraeth.

Er bod rhagor i ni ganfod am wir risg acrylamid, mae gan y Llywodraeth, y diwydiant ac eraill rôl bwysig i'w chwarae wrth helpu i leihau faint o acrylamid rydym yn ei fwyta. Mae'r ymgyrch yn rhan o waith ehangach yr ASB i leihau faint o acrylamid y mae pobl yn ei fwyta.

Mae'r ASB yn parhau i weithio'n agos â'r diwydiant bwyd i leihau acrylamid yn y bwyd rydych yn ei brynu, gan gynnwys datblygu pecyn cyfathrebu a chodau ymarfer i'r diwydiant a gaiff eu hymgorffori ym mhob rhan o'r gadwyn fwyd".

I gael rhagor o wybodaeth, ewch i: www.food.gov.uk/acrylamid

Am y gwaith ymchwil

Acrylamid: Arolwg Deiet Cyfan

Mae canlyniadau arolwg deiet cyfan (Saesneg yn unig) sy'n edrych ar faint mae poblogaeth y Deyrrnas Unedig yn dod i gysylltiad ag acrylamid yn cadarnhau canfyddiadau Awdurdod Diogelwch Bwyd Ewrop bod defnyddwyr yn dod i gysylltiad â lefelau uwch o acrylamid na'r hyn sy'n ddelfrydol ac y gallai gyfrannu at y risg o ddatblygu canser ar hyd eu hoes. 

Acrylamid a ffwran: gwaith monitro parhaus

Mae'r ASB wedi bod yn cynnal gwaith monitro parhaus ar acrylamid ers 2007. Mae'r canlyniadau diweddaraf, a gyhoeddwyd heddiw (Saesneg yn unig), yn ymdrin â gwerth dwy flynedd gyfan o ddata (2014-15). Nid oes unrhyw ganlyniadau annisgwyl neu anarferol ac mae nifer yr achosion o fynd dros y lefelau acrylamid yn gyson â blynyddoedd blaenorol. 

I gael rhagor o wybodaeth am ein gwaith ymchwil ar acrylamid, ewch i: food.gov.uk/science/acrylamide/acrylamide-research