Cyngor newydd ar fwyta wyau meddal

Diweddarwyd ar:
11 Hydref 2017
image of runny egg
Heddiw, mae'r Asiantaeth Safonau Bwyd (ASB) wedi cyhoeddi newid i'w chyngor ar fwyta wyau. Gall babanod, plant, menywod beichiog a phobl hŷn bellach fwyta wyau sydd wedi'u coginio'n ysgafn neu wyau amrwd a gaiff eu cynhyrchu o dan God Ymarfer y 'British Lion'.

Mae'r cyngor newydd, sy'n seiliedig ar dystiolaeth wyddonol, yn golygu y gall pobl sy'n agored i heintiau ac sy'n debygol o ddioddef symptomau difrifol os ydynt yn cael gwenwyn bwyd (fel babanod, plant, menywod beichiog a phobl hŷn) bellach fwyta wyau ieir amrwd neu rai sydd wedi'u coginio’n ysgafn, neu gynhyrchion sy'n eu cynnwys, yn ddiogel.

Yn flaenorol, roeddem ni'n cynghori na ddylai grwpiau sy'n agored i niwed fwyta wyau amrwd neu wyau wedi'u coginio'n ysgafn gan fod wyau yn gallu cynnwys salmonela, sy'n gallu achosi salwch difrifol iawn.   

Canfyddiadau newydd ar ddiogelwch wyau

Daw'r penderfyniad i newid y cyngor o ganlyniad i ganfyddiadau grŵp arbenigol a sefydlwyd gan y Pwyllgor Cynghori ar Ddiogelwch Microbiolegol Bwyd (ACMSF)  ym mis Chwefror 2015 i edrych ar ddiogelwch wyau. Roedd ei adroddiad, a gyhoeddwyd ym mis Gorffennaf 2016,  yn tynnu sylw at y ffaith fod presenoldeb salmonela mewn wyau wedi gostwng yn sylweddol mewn blynyddoedd diweddar, a bod y risgiau yn isel iawn mewn wyau sydd wedi'u cynhyrchu yn unol â'r mesurau rheoli sy'n rhan o God Ymarfer y 'British Lion'. Caiff mwy na 90% o wyau'r Deyrnas Unedig eu cynhyrchu o dan y cynllun hwn.

Meddai Heather Hancock, Cadeirydd yr Asiantaeth Safonau Bwyd: "Mae'n newyddion da bod hyd yn oed grwpiau sy'n agored i niwed bellach yn gallu bwyta wyau'r Deyrnas Unedig yn ddiogel heb orfod eu berwi'n galed, cyn belled â'u bod yn cynnwys marc y 'British Lion'. Mae'r ASB wedi adolygu'r dystiolaeth wyddonol am ddiogelwch y wyau hyn yn drylwyr, ac rydym ni'n hyderus y gallwn ni nawr newid ein cyngor i ddefnyddwyr.

“Mae'r gostyngiad sylweddol yn y perygl a berir gan salmonela mewn wyau 'Lion' yn dyst i'r gwaith sydd wedi'i gynnal gan gynhyrchwyr wyau. Mae'r mesurau y maent wedi'u cymryd, o frechu ieir hyd at wella hylendid ar ffermydd a gwella prosesau cludo wedi lleihau lefelau salmonela yn helaeth mewn ieir yn y Deyrnas Unedig.”

Mae amrywiaeth o fesurau wedi'u rhoi ar waith ar draws y gadwyn fwyd fel rhan o'r cynllun 'Lion', gan gynnwys: brechu ieir, gwella profion ar gyfer salmonela, gwell hylendid ar y fferm, mesurau effeithiol i reoli cnofilod (rodents), olrhain ac archwilio annibynnol, a chadw'r wyau yn oer wrth eu cludo o'r fferm i'r siop.

Eithriadau i'r cyngor newydd

Nid yw'r cyngor newydd yn gymwys i unigolion sydd â system imiwnedd wan iawn, sy'n gorfod cael deiet meddygol wedi'i oruchwylio a ragnodir gan weithwyr iechyd proffesiynol. Hefyd, dim ond ar gyfer wyau a gynhyrchir dan God Ymarfer y 'British Lion' y mae'r cyngor hwn yn berthnasol.

Y cyngor presennol ar gyfer wyau nad ydynt yn rhai 'Lion', wyau nad ydynt yn dod o ieir a wyau o du allan i'r Deyrnas Unedig yw eu coginio'n drylwyr ar gyfer grwpiau sy'n agored i niwed. 

Cyngor i ddefnyddwyr

Wrth fwyta wyau amrwd neu rai sydd wedi'u coginio'n ysgafn, argymhellir eich bod:

  • yn storio wyau yn ddiogel mewn lle sych ac oer fel yr oergell;
  • dilyn arferion hylendid da yn y gegin; atal croeshalogi, glanhau arwynebau gwaith, llestri ac offer a sicrhau eich bod yn golchi eich dwylo yn drylwyr cyn ac ar ôl trin wyau
  • cadw at ddyddiadau 'ar ei orau cyn'.

Darllenwch adroddiad ACMSF (Saesneg yn unig)

Mae adroddiad ACMSF ar gael fan hyn: www.food.gov.uk/sites/default/files/acmsf-egg-reportv1.pdf