Neidio i’r prif gynnwys
English Cymraeg

Labelu maeth

Northern Ireland

Mae datgan gwybodaeth am faeth ar fwyd wedi’i becynnu ymlaen llaw yn orfodol. Mae awdurdodau lleol yn gorfodi’r rheoliad yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon. Rydym ni’n rheoleiddio ac yn creu rheoliadau gorfodi ond nid ydym ni’n gorfodi’r rheoliadau.

Last updated: 29 Ionawr 2018

Mae rhai bwydydd wedi’u heithrio o’r gofyniad hwn a gellir eu canfod yn Atodiad V i Reoliad Gwybodaeth am Fwyd i Ddefnyddwyr (UE) Rhif 1169/2011. Mae eithriadau’n bennaf berthnasol i fwydydd nad ydynt wedi cael eu prosesu rhyw lawer a’r bwydydd hynny sydd ag ychydig o werth maeth yn unig. Mae bwyd sy’n cael ei gyflenwi gan y gweithgynhyrchwr i’r defnyddiwr terfynol neu i sefydliadau manwerthu lleol sy’n cyflenwi’r defnyddiwr terfynol yn uniongyrchol hefyd wedi’i eithrio o dan Atodiad V pwynt 19.

I gael rhagor o wybodaeth am hyn, darparwyd taflen cwestiwn ac ateb gennym ni ar y gofynion maeth a geir yn Rheoliad (UE) Rhif 1169/2011 ar ddarparu gwybodaeth am fwyd i ddefnyddwyr (FIC) (Saesneg yn unig).

Northern Ireland

Gwybodaeth orfodol

Wrth ddarparu gwybodaeth am faeth, mae’n rhaid i chi ddatgan:

  • y gwerth egni
  • swm y braster, braster dirlawn, carbohydradau, siwgrau, protein a halen

Gellir ategu cynnwys y datganiad maeth gorfodol drwy ddangos niferoedd un neu ragor o'r canlynol:

  • brasterau mono-annirlawn
  • brasterau amlannirlawn
  • polyols
  • starts
  • ffeibr
  • rhai fitaminau neu fwynau penodol sy’n bodoli mewn lefelau arwyddocaol fel yr amlinellir yn Rheoliad 1169/2011 – Rhan A o Atotiad XIII

Cyflwyno gwybodaeth am faeth

Dylid cyflwyno gwybodaeth am faeth fel a ganlyn:

  • mewn fformat tabl gyda’r rhifau wedi’u halinio
  • pan nad oes lle, gellid cyflwyno’r datganiad ar ffurf llinell
  • mae'n rhaid dangos y gwerth egni yn ôl Kilo Joules (kJ) a Kilo Calorïau (kcal), ac mae'n rhaid dangos maint y maethynnau yn ôl gramiau (g)
  • mae'n rhaid cynnwys yr holl elfennau wrth ochr ei gilydd. Mae'n rhaid eu cyflwyno gyda'i gilydd mewn fformat clir, ac yn y drefn gyflwyno a nodir yn Atodiad XV y Rheoliad lle bo'n briodol. Mae'n rhaid dangos y datganiad maeth yn ôl 100g/ml, drwy ddefnyddio'r unedau mesur a nodir yn Atodiad XV y Rheoliad
  • mae'n rhaid dangos fitaminau a mineralau fesul 100g neu 100ml yn ôl canran o'r maint dogn a argymhellir (reference intake

Cyfrifo gwerth maeth

Mae'r ddeddfwriaeth yn caniatáu amryw ddulliau ar gyfer cyfrifo gwerthoedd maeth. Nid yw'n ofynnol o reidrwydd cael dadansoddiad labordy, oherwydd gall gweithredwr y busnes bwyd gyfrifo'r gwerthoedd ei hun, yn dibynnu ar y math o gynnyrch.

Mae'n rhaid bod y gwerthoedd a nodir yn seiliedig ar:

  • ddadansoddiad y gweithgynhyrchwr o'r bwyd
  • cyfrifiad o werthoedd gwybyddus neu werthoedd cyfartalog gwirioneddol y cynhwysion a ddefnyddir
  • cyfrifiad o ddata sydd wedi'i sefydlu a'i dderbyn yn gyffredinol

Mae'r gwerthoedd maeth yn werthoedd ar gyfartaledd er mwyn ystyried yr amrywiaeth naturiol mewn bwyd. Cynhyrchodd y Comisiwn Ewropeaidd (CE) ganllawiau ar y lefelau goddefiant a ganiateir ar gyfer rheoli cydymffurfiaeth â gwerthoedd maeth sy’n cael eu datgan ar label gan ddefnyddio deddfwriaeth yr UE.

Mae'n rhaid i'r gwerthoedd maeth fod ar gyfer y bwyd fel y caiff ei werthu. Lle bo'n briodol, gall yr wybodaeth fod ar gyfer y bwyd ar ôl ei baratoi, cyhyd â bod digon o gyfarwyddiadau manwl ar gyfer paratoi'r bwyd, a bod yr wybodaeth mewn perthynas â'r bwyd pan fo'n barod i'w fwyta.

Rhoddir ffactorau trosi ar gyfer cyfrifo gwerth yr egni yn Atodiad XIV y Rheoliad. 

Labelu maeth ar flaen y pecyn


Nid yw'r maes hwn yn rhan o gylch gwaith yr ASB yng Nghymru. Ewch i wefan Llywodraeth Cymru i ddarganfod rhagor.

Rhagor o wybodaeth

Mae’r Adran Iechyd yn darparu canllawiau ar labelu maeth. Mae’r CE yn darparu canllawiau pellach ar 1169/2011.

Dogfen ganllaw yr UE ar lefelau goddefiant ar gyfer gwybodaeth am faeth a Thabl Crynodeb o werthoedd goddefiant.