Neidio i’r prif gynnwys

Bwydydd newydd

Sut i sicrhau bod y cynhyrchion rydych chi'n eu gwerthu yn cydymffurfio â'r ddeddfwriaeth ar gyfer bwydydd newydd.
Diweddarwyd ddiwethaf

Mae bwydydd newydd yn fwydydd nad ydynt wedi cael eu bwyta'n eang gan bobl yn y Deyrnas Unedig (DU) neu'r Undeb Ewropeaidd (UE) cyn mis Mai 1997. Mae hyn yn golygu nad oes gan y bwydydd hyn 'hanes o gael eu bwyta’. Mae enghreifftiau o fwydydd newydd yn cynnwys:

  • bwydydd newydd, er enghraifft, ffytosterolau a ffytostanolau a ddefnyddir mewn sbrediau lleihau colesterol
  • bwydydd traddodiadol sy'n cael eu bwyta mewn mannau eraill yn y byd, er enghraifft, hadau Chia, Baobab
  • bwydydd a gynhyrchir drwy brosesau newydd, er enghraifft, bara wedi'i drin â golau uwch-fioled i gynyddu lefelau fitamin D

Rydym ni'n gyfrifol am sicrhau bod bwydydd newydd sy'n cael eu rhoi ar y farchnad yn ddiogel i ddefnyddwyr. 

Awdurdodi bwyd newydd

Cyn y gellir marchnata bwyd newydd yn gyfreithiol yn yr DU, mae'n ofynnol iddo gael asesiad diogelwch cyn eu rhoi ar y farchnad ac awdurdodiad.

Mae hyn yn berthnasol i unrhyw fwyd neu gynhwysion bwyd nad oedd wedi'u defnyddio yn y DU neu'r UE i'w bwyta gan bobl i raddau helaeth cyn mis Mai 1997.
 
Rhaid i'r bwyd hefyd fod naill ai'n:

  • bwyd â strwythur moleciwlaidd cynradd newydd neu wedi'i addasu'n fwriadol
  • micro-organebau, ffyngau, algâu neu feithriniad celloedd
  • planhigion neu anifeiliaid
  • bwyd a gynhyrchir drwy broses gynhyrchu newydd sy'n newid y cynnyrch yn sylweddol o ran maeth neu mewn perthynas â'r risgiau diogelwch bwyd
  • mwynau neu nano-ddeunyddiau artiffisial

Mae ychwanegion bwyd, cyflasynnau a thoddyddion echdynnu a ddefnyddir wrth gynhyrchu bwyd wedi'u heithrio o'r diffiniad o fwyd newydd, ond maent hefyd angen asesiad ac awdurdodiad diogelwch cyn eu marchnata.

Cynhyrchion Cannabidiol (CBD)

Roedd statws bwydydd newydd rhin CDB wedi'i gadarnhau ym mis Ionawr 2019, ac mae'r Catalog Bwyd Newydd wedi'i ddiweddaru i adlewyrchu'r newid hwn.

Gallwch ddod o hyd i ragor o wybodaeth am gynhyrchion CDB ar ein gwefan.

Rhestr yr Undeb a bwydydd newydd awdurdodedig

Mae'r holl fwydydd newydd sydd wedi'u hawdurdodi bellach wedi'u cynnwys mewn rhestr yn y ddeddfwriaeth. Mae'n rhaid i fwydydd newydd awdurdodedig:

  • fod yn ddiogel
  • peidio â chamarwain y defnyddiwr
  • peidio â disodli bwydydd eraill mewn modd a fyddai'n rhoi i ddefnyddwyr anfantais o ran maeth

Oni bai y caiff y mesurau diogelu data eu gweithredu, gallwch chi werthu bwyd newydd awdurdodedig yn unol â'r amodau a nodir yn Rhestr yr Undeb. Mae rhestr yr Undeb yn dangos lle mae mesurau diogelu data ar waith.

Rhaid i chi gyflwyno cais am fwyd newydd os ydych chi'n bwriadu gwerthu bwyd newydd mewn ffordd nad yw wedi'i chynnwys yn rhestr yr Undeb. 

Pan fydd mesurau diogelu data yn cael eu gweithredu, am gyfnod o bum mlynedd dim ond yr ymgeisydd all ddefnyddio'r awdurdodiad. Ni fyddai hyn yn atal ymgeiswyr eraill rhag gwneud cais am awdurdodiad ar wahân.

Pennu statws newydd

Eich cyfrifoldeb chi yw gwybod a yw'r rheoliad bwydydd newydd yn berthnasol i gynnyrch rydych chi am ei werthu. Er nad oes un rhestr gynhwysfawr o fwydydd newydd, na rhestr o fwydydd nad ydynt yn newydd, gallwch chi wirio'r adnoddau isod:
Catalog bwyd newydd yr UE
Rhestr bwyd newydd yr Almaen
Rhestr yr Eidal o blanhigion a ganiateir eu defnyddio mewn atchwanegiadau bwyd
Rhestr yr Eidal o blanhigion na chaniateir eu defnyddio mewn atchwanegiadau bwyd

Hefyd, mae gan Gomisiwn Ewrop ganllawiau ar hanes bwyta/yfed.

Y Broses Ymgynghori (Erthygl 4)

Mae proses ymgynghori (a enwir hefyd yn Erthygl 4) ar gael os:

  • ydych chi'n ansicr o statws eich cynnyrch 
  • mae gennych chi dystiolaeth bod ganddo hanes o gael ei fwyta yn y DU neu'r UE cyn mis Mai 1997 

Mae rheoliad gweithredu'r Comisiwn (UE) rhif 2018/456 yn nodi'r wybodaeth sydd ei hangen gan awdurdodau i benderfynu a yw'r cynnyrch yn ddarostyngedig i'r Rheoliadau Bwydydd Newydd.

Bydd angen anfon yr ymgynghoriad hwn at aelod-wladwriaeth yr UE, a chan nad yw'r DU bellach yn aelod-wladwriaeth ni allwn dderbyn unrhyw geisiadau ar hyn o bryd. Bydd canlyniad y broses yn cael ei gyhoeddi ar wefan y Comisiwn. 

Os yw'r broses ymgynghori'n penderfynu bod eich cynnyrch yn newydd, bydd angen i chi wneud cais am awdurdodiad er mwyn marchnata'r cynnyrch yn gyfreithlon yn yr UE.

Proses ar gyfer awdurdodi bwyd newydd

Os ydych chi'n bwriadu marchnata bwyd newydd nad yw wedi'i awdurdodi, bydd angen i chi wneud cais am awdurdodiad. I wneud hyn, mae dau lwybr awdurdodi o dan Reoliad Bwyd Newydd yr UE rhif  2015/2283 ac nid oes ffi ar gyfer cyflwyno cais.

Yn y ddau achos, mae'n rhaid i'r busnes bwyd ddarparu cofnod o wybodaeth a'i gyflwyno i'r Comisiwn Ewropeaidd trwy borth electronig.

Bwydydd Traddodiadol o wledydd y tu allan i'r DU neu'r UE  

Mae hwn yn llwybr symlach i awdurdodi cynhyrchion sydd wedi'u defnyddio yn barhaus am 25 mlynedd gan nifer sylweddol o bobl mewn gwlad y tu allan i'r DU neu'r UE. 

Mae'r llwybr hwn wedi lleihau gofynion data sy'n adlewyrchu eu defnydd eang mewn rhannau eraill o'r byd. Mae Awdurdod Diogelwch Bwyd Ewrop (EFSA) wedi cyhoeddi canllawiau ar gyfer bwydydd traddodiadol o drydydd gwledydd.

Os nad yw Aelod-wladwriaethau neu EFSA yn gwrthwynebu o fewn cyfnod o bedwar mis, caiff y cynnyrch ei awdurdodi a'i roi ar Restr yr Undeb.

Lle codir gwrthwynebiadau, mae yna gyfle ychwanegol i fynd i'r afael â'r meysydd a amlygir trwy wneud cais bwyd traddodiadol.

Ceisiadau llawn 

Ar gyfer yr holl fwydydd newydd eraill, mae angen cyflwyno set lawn o wybodaeth i'r Comisiwn a fydd yn gofyn am gyngor Awdurdod Diogelwch Bwyd Ewrop (EFSA) lle bo'n briodol. Mae EFSA wedi cyhoeddi canllawiau ar ofynion gwyddonol cais.

Gall gymryd hyd at naw mis am asesiad risg pan nad oes angen rhagor o wybodaeth. Mewn achosion lle daw barn gadarnhaol gan EFSA, mae gan y Comisiwn saith mis arall i awdurdodi'r bwyd a'i ychwanegu at Restr yr Undeb o Fwydydd Newydd.

Gorfodi

Mae awdurdodau lleol, gan gynnwys Swyddogion Safonau Masnach ac Iechyd yr Amgylchedd, yn gyfrifol am orfodi deddfwriaeth Bwydydd Newydd. 

Os oes gennych chi bryder am y cynhyrchion sy'n cael eu marchnata a allai fod yn anghyfreithlon neu'n beryglus i iechyd, cysylltwch â'r awdurdod lleol perthnasol.

Cysylltiadau Tîm